▪ نشست مخالفان طالبان در مسکو به میزبانی حزب “روسیه عادل” شاید یکی از مهم ترین نشستهای ضد طالبان بعد از دو سال و سه ماه حکومت این گروه در افغانستان باشد. این نشست معطوف به برگزارکنندگان و اشتراک کنندگان، دارای معنی و پیام متفاوت است.
در میان اشتراک کنندگان این جلسه، به ندرت کسی را میتوان یافت که به تغییرات معنیدار و فوری در سیاست کشورهای حامی رژیم طالبان بعد از این نشست باور و یا به حمایتهای موثر کشورهای مثل روسیه از جنگجویان ضد طالبان امیدی داشته باشند. اما میزبانان این نشست یک روزه، پیام روشن به آدرس حاکمان فعلی کابل زیگنال کردند.
همانگونه که خبرگزاری اسپوتنیک روسیه نوشته است: “این نشست بیش از اینکه به دلیل دلبستگی روسیه به جبهه مخالفان طالبان برگزار شده باشد، در جواب لجاجت و عدم انعطاف طالبان در برابر خواستهای کشورهای همسایه و بویژه روسیه، ابتکار شده است.”
نشست مسکو اعلام نارضایتی روسیه از رفتار طالبان است و به آنها این پیام را میفرستد که در صورت ادامه لجاجت، کشورهای همسایه و بهویژه فدراتیو روسیه توان بسیج و تسلیح نیروهای مخالف طالبان را دارد.
از موضعگیری طالبان پیدا است که آنها نیز به خوبی معنی و مفهوم این پیام را گرفته اند. ذبیحالله مجاهد سخنگوی رژیم طالبان در واکنش به برگزاری این نشست، با لحن تند وغیر دیپلماتیک روسیه را متهم به نفاق افکنی میان افغانستانیها کرده وبه این کشور هشدار داد.
▪ لیست دعوت شدگان نشست نشان میدهد که به صورت عمدی از وزن این جلسه کاسته شده است. به جز چند نفر محدود، اکثر شرکت کنندگان این جلسه دیکوری و تزئینی بودند. شاید این کاهش اعتبار تعمدی برای پایین آوردن فشار خون طالبان تنظیم و بر نامهریزی شده باشد زیرا در صورت حضور چهرههای اصلی ضد طالبان، نشست مسکو به بمب خبری تبدیل و زنگ خطر جدی را برای طالبان به صدا در میآورد.
▪چاشنی سخنرانی احمد مسعود و محمد محقق، صبغه ضد آمریکایی آن بود. هر دو آمریکا را متهم به توطئهی سپردن حکومت به دست طالبان کردند (جدا از درست بودن و یا نبودن آن) روسیه از این تریبون علیه رقیب جهانی خود “ایالات متحده آمریکا” بهره برد و نشانداد که اگر آمریکا در افغانستان با کارت طالبان بازی میکند ، روسیه و کشورهای دیگر ضد آمریکایی در منطقه نیز پتانسیلهای در اختیار دارند تا از آنها علیه آمریکا استفاده کنند. از این منظر نشست مسکو به منظور بازی دو وجهی؛ پیام به ایالات متحده آمریکا و هشدار به طالبان برنامه ریزی شده بود.
▪ راهکارهای پیشنهادی احمد مسعود برای بیرون رفت از وضعیت کنونی افغانستان :
۱ – ایجاد مکانیزمی برای ایجاد یک چتر کلان ملی که تمام طیفهای سیاسی، اجتماعی، قومی، زبانی و مذهبی را در برگیرد.
۲ – قبول وجود مشکل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی در افغانستان زیرا بدون پذیرش مشکل، رفتن به دنبال راهحل امری بیهوده است.
۳ – بر گزاری رفراندوم برای تعیین نوع حکومت.
۴ – برگزاری انتخابات و روی کار آمدن حکومتی با رای مردم تا در برابر مشکلات آنها احساس مسئولیت کند.
۵ – کمک جهان و کشورهای منطقه برای رسیدن افغانستان به اهداف فوق، زیرا مشکل افغانستان تنها ریشه داخلی نه بل ریشههای منطقهای و جهانی نیز دارد .
۶ – عدم وابستگی افغانستان به هیچ یک از بلوکهای سیاسی و نظامی جهان با شعار (دوستی با همه و دشمنی با هیچ کس) .
اما احمد مسعود هیچ مکانیزم عملی و اجرایی برای تحقق این اهداف ارائه نکرد. در فقدان یک مکانیزم اجرایی، اهداف فوق در سطح شعار باقی میماند و همانگونه که محمد محقق در مصاحبهای بعد از این نشست گفت: “صحبتها و نشستهای بدون اثر میدانی، باد هوا بیش نیست.”
▪ در پایان باید اذعان کرد که برغم بازیهای قدرتهای بزرگ جهان با این نوع نشستها، کشورهای مختلف جهان به شمول ایالات متحده آمریکا، روسیه و کشورهای دیگر منطقه از رفتار طالبان در این دوسال گذشته به شدت ناراضی وخسته اند.
بر گزاری نشست مسکو واعلام موجودیت ( جبهه متحد افغانستان ) در ویرجینیا آمریکا از روی تصادف صورت نگرفته اند بل به منظور رسانیدن ناخرسندی این کشورها به طالبان، برنامه ریزی شده اند.سران رژیم طالبان باید مفهوم رویکرد مخالف آهسته اما پیوسته جهان درقبال حکومت خود را درک کنند.
منبع:
محمدعلی رضوانی؛ فعال رسانهای