دو طرف درگیر در غزه، حماس و اسرائیل، هنوز به آینده نوار غزه پس از جنگ فکر نمیکنند. حماس بر این باور است که نیروهای اسرائیلی را شکست میدهد و آنها را با یک حمله همهجانبه با شعار «آزادسازی کل فلسطین» و برقراری حکومت اسلامی در آنجا طبق سیره «خلافت» برمیگرداند و جایی برای بحث در مورد آینده دیگری نمیبیند. از سوی دیگر، دولت اسرائیل هم برای حماس و دیگر گروههای همفکرش در نوار غزه آیندهای جز خلع سلاح تمامی شبهنظامیان مرتبط با ایران نمیبیند.
کشورهای عربی نیز اکثرا بدون صحبت کردن درباره آینده غزه یا حماس، خواستار آتشبس هستند زیرا نمیخواهند هیچ دیدگاهی را بر مردم غزه و فلسطین تحمیل کنند و تا زمانی که اسرائیل با فلسطینیها میجنگد مایل نیستند عیله «اسلامگرایان غزه» و یا علیه ایران اعلان جنگ کنند. اما چندین طرف بینالمللی، از جمله ایالات متحده، نسخههای متعددی از وضعیت حکمرانی بر غزه پس از پایان جنگ ارائه کردهاند.
موضع اسرائیل
بر اساس شنیدهها و گفتهها، نه دولت اسرائیل و نه احزاب و افکار عمومی این کشور، باور ندارند که غزه توسط «حماس» و شرکای آن اداره شود، زیرا «حمله نقب» باعث ایجاد یک شوک روانی عمیق _ در مقیاس حملات 11 سپتامبر در آمریکا _ ایجاد کرد. ظاهرا دولت بنیامین نتانیاهو به دنبال ایجاد یک تشکیلات نظامی موقت فلسطینی ادغام شده با نیروهای بروکرات فلسطینی از داخل و خارج غزه برای اداره باریکه در آینده است و قبل از سرنگونی نظامی حماس و سپس جستجوی راه حلهای سیاسی و دیپلماتیک، جنگ را متوقف نخواهد کرد.
موضع فلسطینیها
همانطور که در بالا اشاره کردیم، موضع فلسطین با دو بخش حماس و تشکیلات خودگردان، موضعی واحد در قبال این مساله دارند و در نپذیرفتن هرگونه بحث درباره آینده غزه با اسرائیل خلاصه میشود. حماس به همراه محور ایران قصد عقب نشینی از مواضع خود و یا از هیچ نقطهای در نوار را ندارند، زیرا از نظر آنها این نبرد تا شکست حمله اسرائیل ادامه دارد. در مورد تشکیلات خودگردان فلسطین هم تا زمانی که نبردها ادامه دارد از مذاکره درباره آینده غزه امتناع میورزد. اما اگر حماس در جنگ شکست بخورد، ممکن است دولت محمود عباس در موقعیت مذاکره قرار گیرد. این مساله احتمال دارد به یک واقعیت تبدیل شود.
غرب و آمریکا
به طور کلی کشورهای ائتلاف غربی به رهبری واشنگتن در چند موضوع به توافق رسیدند. اول، باید تلاش جدی برای آتشبس صورت بگیرد. دوم، در مورد حمایت از حماس یا شریک دانستن آن در مذاکرات آتی سکوت اتخاذ کردهاند. سوم، مخالفت غرب با کوچاندن اجباری آوارگان و لزوم ماندن آنان در باریکه. چهارم، گفتوگو با تشکیلات خودگردان فلسطین درباره احتمال بازگشت به غزه و در اختیار گرفتن قدرت در صورت سقوط نظامی حماس
در نهایت، میتوان پیشبینی کرد که موضع غرب مذاکره با دولت عباس در مورد آینده نوار غزه و همچنین مذاکره با عربها در مورد آینده غزه به عنوان بخشی از راه حل دوکشوری و نه سهکشوری است.
واقعیت کنونی این است این سرزمین از سه کشور تشکیل شده: اسرائیل، تشکیلات خودگردان فلسطین و تشکیلات حماس. موضع غرب ممکن است به این صورت باشد: اگر میخواهید از اشغال نظامی غزه توسط اسرائیل اجتناب کنید، هیچ جایگزینی جز یک کشور فلسطینی در کرانه باختری و نوار غزه که توسط یک دولت میانهرو با مشروعیت «حکومت تاریخی خودگردان فلسطین» اداره شود، وجود ندارد.
اما جنگ در غزه به پایان نرسیده و کارتهای جنگهای دیگر در مناطق تحت استعمار رژیم ایران هنوز با قدرت رو نشده است.
منابع
نویسنده: ولید فارس
منبع: ایندپندنت عربی
ترجمه: العربیه فارسی