در حالی که اشغال و قتلعامهای اسرائیل در غزه به ماه سوم میرسد، به همراه تلفات جانی، تاثیرگذاری دینامیزمهای منطقهای و سیاستهای جهانی همچنان ادامه دارد.
با منزویتر شدن اسرائیل و حامی اصلی آن آمریکا و آغاز حملات حوثیها به کشتیهای حامل کالا به بنادر اسرائیل در تنگه باب المندب و دریای سرخ، تاثیرات جنگ بیش از پیش احساس میشود.
در جبهه اوکراین نیز، در حالی که روسیه با استفاده از فرصت دستاوردهای خود را افزایش میدهد، سؤالات جدی در مورد توانایی بلوک غرب برای حمایت از دو درگیری همزمان مطرح شده است.
حدود 11 تا 12 درصد از حمل و نقل جهان از طریق باب المندب و دریای سرخ انجام میگیرد. همچنین در حمل و نقل نفت نیز از این خط استفاده میشود. علیالخصوص، نزدیکترین خط بین اروپا و آسیا در اینجا بوده و زیرساختهای لجستیکی بر این اساس طراحی شده است. اما در واکنش به کشتارهای اسرائیل در غزه، حوثیهای مستقر در یمن (جنبش انصارالله) ضمن اعلام جنگ به اسرائیل، اعلام داشتند، کشتیهای عازم بنادر اسرائیل راهدف قرار خواهند داد.
متعاقب این اعلام نیز شاهد هدف قرار گرفتن کشتیهای بزرگ یکی پس از دیگری شدیم. حوثیها گهگاه با پهپادهای کامیکازه و موشکهای هدایتشونده این کشتیها را مورد حمله قرار داده و گاه نیز آنها را با فرود مستقیم توقیف میکنند.
بزرگترین شرکتهای لجستیکی جهان اعلام کردند که از این خط استفاده نخواهند کرد. دور زدن اطراف دماغه امید نیک به عنوان یک مسیر جایگزین مورد بحث بوده، فقط، دیرکرد حداقل 2 هفتهای در حمل و نقل محمولهها، باعث افزایش بسیار زیاد هزینهها میشود.
در حالی که این یک تهدید جدی برای اسرائیل بود، به تهدیدی برای تجارت جهانی و امنیت تامین اروپا نیز تبدیل شده است.
آمریکا میخواهد با ایجاد یک نیروی ضربتی شامل کشورهایی مانند اسپانیا، انگلیس و بحرین این تهدید را به حداقل برساند، اما همانطور که در اظهارات عبدالمالک الحوثی رهبر حوثیها نیز منعکس شده است، حوثیها و البته ایران حامی اصلی آنها قصد ندارند که در این زمینه یک گام به عقب بردارند. به نظر نمیرسد که عملیات هوایی احتمالی نیز بتواند حوثیها را باز دارد.
در حالی که اینها در دریای سرخ اتفاق میافتد، تحولات مهمی در خط مقدم اوکراین نیز جریان دارد. در حالی که روسیه روز به روز موقعیت خود را تقویت میکند، به نظر میرسد اوکراین نتوانسته است به کمکهای وعده داده شده غرب دست یابد.
کنگره آمریکا تمایلی به ارائه کمکهای جدید ندارد. در حالی که اسرائیل از نظر نظامی/سیاسی/اقتصادی مورد حمایت قرار میگیرد، ظرفیت کشورهای غربی برای کمک به اوکراین را تحت فشار قرار میدهد. وضعیت فعلی، پایدار به نظر نمیرسد، در این باب، گفتمانهای آتشبس هم در خط اسرائیل-غزه و هم در خط اوکراین-روسیه قویتر خواهد شد.
فقط، اظهارات تلویحی نتانیاهو، امید چندانی به موافقت آنها با آتشبس دائمی نمیدهد. در این مرحله، منزوی کردن اسرائیل و فشار آمریکا بر این کشور میتواند تا حدی نتیجه بدهد، اما میتوان پیشبینی کرد که کشتار غزه برای مدتی ادامه خواهد داشت.
نشاندن اوکراین و روسیه بر سر میز مذاکرات بر اساس واقعیت میدان نظامی موجود نیز بسان یک گزینه مشاهده میشود. با این حال، مشخص نیست که آیا دولت زلنسکی این تحمیلها را در این زمینه خواهد پذیرفت یا خیر؟.
منابع
نویسنده: جان آجون پژوهشگر بنیاد تحقیقات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ترکیه
منبع: تیآرتی ترکیه