از جبر روزگار و از سرناچاری، ناگزیریم که با طالبان تعامل کنیم و با این گروه بسازیم. شرایط افغانستان قابل درک است و نمیتوان از خارج برای مردم افغانستان نسخه جنگ پیچید اما گاهی تعامل با طالبان، از مرز سازش و تاکتیک عبور میکند و رنگ خوشرقصی به خود میگیرد.
عبارت و اصطلاح خوشرقصی نیز داستان و ماجرایی دارد که «عبدالله مستوفی» از دولتمردان دوره قاجار ایران در کتاب «شرح زندگانی من» توضیح داده است. مستوفی در کتاب خاطرات خود، درباره اصطلاح خوشرقصی داستان زیر را تعریف کرده است:
“داستان اصطلاح خوشرقصی از آنجا شروع میشود که در روزگاران قدیم، دو ایل و دو طایفه که با هم نزاع و درگیری پیدا میکردند، طرف پیروز برای طرف شکستخورده و ختم غائله، شرط قائل میشد. در یکی از این جنگها، خان و رئیس قبیلۀ پیروز شرط گذاشت که دخترِ خان مقهور و شکستخورده باید در میدان و محلی که جنگ صورت گرفته است، در برابر صف سران دو لشکر برای حاضران به رقص بپردازد.
محل آماده میشود، سران لشکر مینشینند و دختر خانِ شکستخورده بنای رقص میگذارد و با جان و دل میرقصد و در این کار نیز از هیچ ناز و عشوهگری کم نمیگذارد. پس از اتمام مراسم، خان مقهور و شکستخورده، سیلی جانانهای به دخترش میزند که موجب تعجب دختر میشود و با اعتراض میگوید که من اینکار را فقط به خاطر شما انجام دادم و قطعاً توقع تشویق دارم نه تنبیه. خان، با دادوفریاد میگوید که شرط و قرار ما رقص بود اما آنچه تو انجام دادی، رقص با حرکات خیلی اضافی بود که به آن خوشرقصی میگویند.”
اکنون این داستان در تعامل با طالبان نیز دیده میشود. در ابتدا اشاره شد که ما در تعامل و سازش با طالبان مجبور هستیم اما این مجبوریت در حدی نیست که منجر به خوشرقصی و موجب سرافکندگی برای نسلهای آینده شود. مثلاً جناب سیدحسن فاضلزاده که گفته میشود رئیس مجمع علما و متنفذین تشیع افغانستان است، همیشه از القاب و عناوینی برای سران طالبان استفاده میکند که گاهی خود طالبان برای رهبران خود به کار نمیبرند.
جناب فاضلزاده به مناسبت سالروز کشته شدن ملااخترمحمد منصور رهبر سابق طالبان، پیامی صادر کرده است که بخشی از آن را مرور میکنیم:
“روز ۱۴ شعبانالمعظم سال ۱۴۳۷هجری قمری مصادف با اول جوزای سال ۱۳۹۵خورشیدی روزیست که تاریخ افغانستان با خون پاک فرزند برومند این سرزمین یکبار دیگر رقم خورد و امیرالمومنین شهيد ملااخترمحمد منصور(ره) دومین امیر امارت اسلامی توسط اشغالگران غربی به شهادت رسید. امیرالمومنین شهید ملااخترمحمد منصور(ره) اسوهی جهاد و مقاومت در برابر اشغالگران شرقی و غربی و نمونه بارز یک زعیم دلسوز، آگاه و دلیر بود که عمر با برکت خویش را در راه تحصیل علم، خدمت به مردم و جهاد علیه استکبار جهانی و در رأس آنها آمریکا صرف کرد. این مجاهد پاک نفس و زعیم وطن دوست در زمان دوره اول امارت اسلامی وظایف دولتی را با کمال صداقت و امانتداری به پیش برد و خدمات ارزندهای را در عرصههای سکتور هوا نوردی و دفاعی کشور از خود به میراث گذاشت. اینجانب یاد و خاطره آن مجاهد راستین را گرامی داشته سالروز شهادت ایشان را پایان راه آن شهید نه بلکه آغاز فصل تازه از مبارزه علیه مستکبران و طمع ورزان و متجاوزان به دین، وطن و ناموس افغانها میداند.”
این بخشی از پیام جناب فاضلزاده بود که نه تنها من و شما بلکه طالبان هم میدانند که عبارات به کاررفته در پیام، سخن قلبی و ایمانی فاضلزاده نیست. پس وقتی چنین است، چرا سخنی میگوییم که رقیب فکر میکند، از باب چاپلوسی و درماندگی و از نگاه عبدالله مستوفی از جهت خوشرقصی است.
نویسنده: محمد مرادی
#سیدحسن فاضلزاده، رئیس مجمع علما و متنفذین تشیع افغانستان#