۱۵.رهبری نیروهای دفاعی و امنیتی، با صدور دستور «عقبنشینیتاکتیکی» از مواضع -به زعم خودشان غیر قابل دفاع- روحیهی سربازان و افسران را تضعیف نمودند. این امر سبب گردید که بیش از نیمي از ولسوالیهای کشور، یکي پی دیگري سقوط کند.
۱۶.رییس جمهور غنی، یا به پندار و اطمینان تفوق کمّی و کیفی نیروهای دفاعی کشور؛ و یا بنا به تفاهم و توطئهی از قبل طراحی شده، از مسلح ساختن نیروهای خیزش مردمی خود داری نمود. این در حالي بود که روزانه بیش از ۵۰۰ سرباز از صفوف اردوی افغانستان فرار میکردند. طالبان توانستند تمامی شهرها را به محاصره بکشند، و دولت نتوانست نیروهای کمکی به آنان بفرستد.
۱۷.طالبان که پیروزی خود بر ولایات جنوب و شرق را امر بدیهی میدانستند، با نظرداشت تجربهی سال ۱۳۹۶، جهت جلوگیری از تشکل جبهات مقاومت در ولایات شمال و غرب و مرکز، حملات خود را از آن جاها آغاز کردند.
۱۸.گفته میشود برخي از مقامات عالی رتبهی دفاعی و امنیتی- مثل حمدالله محب مشاور امنیت ملی، و ولی محمد احمدزی رییس ستاد ارتش یا لوی درستیز- مانع رساندن کمک هوایی به محاصره شدگان شهرهای شمال و غرب میشدند. احمدزی بنا به فشار افکار عامه و اعتراض فرماندهان خطوط مقدم جبهات، از سمتش برطرف گردید.
۱۹.طی یک سال پسین، مسئولین اداره های ملکی و نظامی بسیاری از ولسوالیهای ولایات شمال، توسط مشاور امنیت ملی تعویض و تعیین گردید. سقوط ولسوالیهای شمال، از جاهایی آغاز گردید که همینها در راس آنها قرار داشتند.
۲0. فرار بسیاری از والیان، سازش و تسلیمی عدهی دیگر، سبب سقوط ولسوالیها و ولایات گردید. والیهای ولایات غزنی، فراه، ننگرهار، لوگر، پکتیا، پکتیکا، خوست، کنر، قندوز، نورستان، … به طالبان پیوستند. والیهای ولایات بغلان، قندهار، هلمند، نیمروز، بلخ و پروان فرار نمودند. والیهای ولایات تخار، پنجشیر و بدخشان به مقاومت پیوستند.
و اما آن یک دلیل دیگر:
عبدالستار سعادت رییس کمیسیون بررسی شکایات انتخاباتی سال ۲۰۱۴، با ارزیابی دقیق نتایج چند دوره انتخابات ریاست جمهوری، نوشت: «تا پایان حاکمیت پشتونها بر افغانستان، فقط یک انتخابات شفاف فاصله است؛ درینصورت بهتر است قدرت را دوباره به طالبان تسلیم نماییم».
انتخابات سال ۲۰۱۸ یکبار دیگر نظریهی سعادت را تایید نمود؛ این زمان بسیاری از سیاسیون و دولتمردان پشتون، از جمله زلمی خلیلزاد، حامدکرزی، حنیف اتمر، معصوم استانکزی و دیگران به همان نتیجه رسیده بودند. اشرفغنی احمدزی آخرین کسي بود که متوجه شد امریکا حاضر نیست از او دفاع کند؛ زیرا قبلاً با طالبان به توافق رسیدهاست. او فهمید که دولتش سقوط کردنیست؛ ازینرو ترجیح داد، این دیوار چپه شدنی، بهتر است به داخل چپه شود.
نویسنده: محیالدین مهدی، عضو مجلس نمایندگان حکومت پیشین