سازمان حقوق بشری رواداری، که مرکز آن در لندن است با انتشار یک گزارش تحقیقی از “موجودیت زندانهای شخصی حتی در ادارات دولتی طالبان” خبر داده است.
رواداری این گزارش را با استناد به مصاحبه با 141 تن از وکلای مدافع، دادستانها، کارکنان اداری محاکم، مدافعان حقوق بشر، قربانیان و شماری از قضات پیشین در 26 ولایت کشور در پنج ماه اول سال 2023 انجام داده است.
علیرغم محدودیت شدید طالبان بر کار رسانهها و نهادهای حقوق بشری، رواداری از موجودیت زندانهای شخصی طالبان مطلع شده است.
یافتههای این نهاد حقوق بشری نشان میدهد که در مناطق مختلف کشور فرماندهان و مسئولان محلی طالبان برای بازداشت و شکنجه افراد از زندانهای شخصی و غیرقانونی استفاده میکنند.
رواداری بر بنیاد اطلاعات منابع محلی خود در ولایت هلمند در جنوب کشور گفته است که تعدادی ادارات ملکی یک اتاق خاص یا یک کانتینر را برای بازداشت و زندانی کردن افراد اختصاص دادهاند.
در گزارش آمده است: “ریاست شهرداری این ولایت از یک کانتینر به عنوان بازداشتگاه استفاده میکند. در یک مورد، افرادی را که در آن زندانی کرده بودند با مداخله متنفذین محل و بزرگان قومی، آزاد شدند.”
رواداری گفته است که در میدان وردک و در ولسوالیهای دند، پنجوایی، شاولیکوت و سپین بولدک و عینومینه ولایت قندهار مسئولان محلی طالبان، افرادی را در خانههای خود زندانی میکنند، و در حوزه جنوب غرب نیز، ولسوالها و ریاستهای شهرداریها، افراد را دستگیر و در زندانهای شخصی تحت توقیف قرار میدهند.
یک قربانی که در زندان شخصی یک فرمانده طالبان در قندهار زندانی بوده، این گونه روایت کرده است: “طالبان من و سایر بازداشتشدگان را حوالی ساعت یک یا دو بجه شب بیرون میبردند و شکنجه میکردند. بعد از 15 روز برادرم محل بازداشت من را پیدا کرد و از آنجا نجاتم داد. بار دوم مرا به یک حوزه امنیتی شهر قندهار و سپس از آنجا به نظارتخانه قوماندانی امنیه منتقل کردند. در نظارت خانه قوماندانی امنیه نیز ما را نیمههای شب به شدت شکنجه میکردند. غذا نمیدادند و از گرسنگی زیاد احساس میکردیم که میمیریم. پس از هشت روز ثابت شد که من گناهی مرتکب نشدم و آزادم کردند.”
افراد که با سازمان حقوق بشری رواداری صحبت کرده گفته اند: “لت و کوب، قرار دادن در گرمای شدید، خفه کردن با ریسمان، آب دادن بیش از حد، بستن آلت تناسلی قربانیان، آویزان کردن اشیای سنگین در آلت تناسلی قربانیان و بعدا وادار کردن قربانیان به راه رفتن، انداختن خریطههای پلاستیک بر سر قربانیان برای حبس کردن نفس آنها، بیخوابی دادن، خوراندن غذای بیش از حد تند و تلخ، ترساندن با فیر مرمی، قرار دادن در فضای متعفن، آویزان کردن، دادن شوک برقی، کشیدن مو و نگهداری در طویلههای حیوانات از شیوههای معمول شکنجه در بازداشتگاههای طالبان به خصوص نظارت خانههای استخبارات است.”
شاهد عینی دیگری به رواداری گفته است: ” به تاریخ 27 جولای 2022 طالبان مرا بازداشت و چشمانم را بستند و پس از تقریبا یک سفر دو ساعته با موتر، به یک زندان شخصی در یک روستای دور افتاده در ولسوالی شاولیکوت منتقل کردند. در جریان سفر سفر، طالبان سه بار مرا از موتر پیاده کردند، و طرفم با مرمی فیر میکردند و میخواستند که اقرار کنم. اما من گناهی مرتکب نشده بودم که اقرار میکردم.”
او گفته است در زندانی شخصی که او قید بوده است، حدود 20 تن دیگر نیز زندانی بودند.
تجاوز جنسی در زندانهای شخصی
یک منبع در ولایت بلخ در شمال کشور به رواداری گفته است که طالبان تعدادی از زنان معترض را در زندانهای شخصی شکنجه و مورد تجاوز جنسی قرار دادهاند.
این زنان نخست به زندان عمومی و از آنجا به زندانهای شخصی منتقل شدهاند.
به گفته یک شاهد عینی: “بعد از ساعت هشت شب زنان جوان آراسته و به جاهای نامعلوم منتقل میشدند؛ اما صبح با ظاهر و وضعیت روانی نا مناسب به زندان بر میگشتند.”
در یک مورد دیگر، در سال ۲۰۲۲ یکتن از اقارب ولسوال طالبان در ولسوالی رستاق ولایت تخار فردی را به مدت یک هفته در خانه خود زندانی کرده بود.
رواداری گفته است که در نیمه سال ۲۰۲۲ افشا شد که شهرداری کابل از یک کانتینر به عنوان زندان شخصی استفاده میکند. این موضوع زمانی افشا شد که یک فرد بازداشت شده در داخل کانتینر در اثر خفگی جان داد.
یافتههای رواداری نشان میدهد که مسئولان محلی طالبان در ولسوالیهای بالامرغاب، جوند و شهر بادغیس نیز زندانهای شخصی دارند.
در مرکز ولایت بادغیس در شهر قلعهنو والی و رئیس اقتصاد این ولایت در دفتر کار خود زندان شخصی دارند.
در ولایت دایکندی در مرکز کشور طالبان از ساختمانهای قوماندانی جلبو جذب اردو، ریاستهای اقتصاد و زراعت این ولایت به عنوان زندانهای شخصی استفاده میکنند.
رواداری میگوید که طالبان در بامیان در اوایل حاکمیت گروه هر اداره نظامی و ملکی زندانهای شخصی داشتند و به صرت خودسرانه افراد را بازداشت و شکنجه میکردند. این وضعیت هنوز هم در مرکز ولایت و مراکر ولسوالیها ادامه دارد.
طالبان قبل از آزادی از قربانیان تعهد میگرفتند که با رسانههای و نهادهای حقوق بشری مصاحبه نکنند.
خبرنگار