اصطلاح عامیانه ملاجنگی، به تنش و اختلافات بین ملاها گفته میشود. آنها سعی میکنند که دلیل اختلافات خود را موجه مثل نقد علمی، توصیه به اخلاق و اعتراض به ضعف و نارسایی طرف مقابل نشان دهند اما بیشتر مواقع، دلیل اختلاف بین ملاها، خودنمایی، هواهای نفسانی، مسائل تباری و منطقهای، جاطلبی، ادعای فضل، حسودی، رذایل اخلاقی و دوری از آموزههای دینی است.
گاهی حامیان و اطرافیان ملاها که به آنها در اصطلاح «بانجان دور قابها» میگویند، ملاها را به جنگ میاندازند. در این صورت، بازهم ضعف و ناتوانی ملاهای جدلی را نشان میدهد که بدون تعقل و اندیشه، تحت تأثیر حامیان خود قرار میگیرند.
با توجه به تبعات منفی ملاجنگی برای جامعه، یک اصطلاح شکل گرفته است که میگوید: هر انسان، شیطان دارد اما شیطان ملاها، بزرگتر و قویتر است. این سخن مبتنی بر حرف یکی از بزرگان دین بوده که گفته است: هر گاه عالِمی فاسد شود، عالَم فاسد میشود.
بسیاری وقتها، تنش و اختلاف بین یک ملای حق به جانب و یا یک ملای باطل نیست بلکه میتواند هر دو ملا و یا چند ملا در مسیر باطل باشند زیرا ملایی که در مسیر درست قرار داشته باشد، وارد جدل، مشاجره و تنشی که به دین و باورهای مردم ضرر میرساند، نمیشود.
حتی در نیت و عمل ملایی که بحثهای علمی اختلافی مخصوص کلاسهای درس و بحث اتاقهای طلبگی و حوزوی را به سطح جامعه میکشاند، هم باید شک و تردید کرد. لذا دوری از ملاهای مضر، جاطلب، حسود، ضعیفالنفس، مدعی فضل و خودخواه مثل دوری از یار بد است زیرا از قدیم گفتهاند:
تا توانی بگریز از یار بد
یار بد بدتر بود از مار بد
مار بد تنها تو را بر جان زند
یار بد بر جان و بر ایمان زند
محمد مرادی