یک مجسمه سنگی کمیاب که گمان میرود منشأ آن افغانستان است، در بندر سیاتل واشنگتن کشف شده است.
مقامات امریکایی گفتند یک مجسمه سنگی که قدمت آن به قرن سوم میرسد از انباری در بندر سیاتل، در غرب واشنگتن کشف و ضبط شده است.
گمان میرود منشأ این مجسمه که ارزش آن بیش از ۵۰۰ هزار دالر برآورد شده، افغانستان است.
واحد تحقیقاتی امنیت داخلی و شاخه تحقیقاتی گمرگ و حفاظت مرزی ایالات متحده، این اثر باستانی را هنگام عبور از بندر سیاتل کشف و ضبط کردهاند.
مقامات این اداره به رسانه محلی “یواستایمز پست” گفتند: “از افرادی که این اثر باستانی را به ایالات متحده آورده، در مورد چگونگی دستیابی به این مجسمه سنگی پرسیدیم و آنها گفتند که آنرا در سال ۱۹۵۸ از یک خانواده به دست آورده بودند.”
به نقل از یواستایمز پست، قاچاق آثار باستانی با کاهش ثبات سیاسی، افزایش مییابد. پس از خروج نیروهایی امریکایی از افغانستان، وزارت امور خارجه امریکا واردات بسیاری از آثار هنری و باستانی افغانستان را به ایالات متحده ممنوع اعلام کرد.
کشف این مجسمه سنگی دست داشتن نیروهای ناتو به ویژه ایالات متحده امریکا در قاچاق آثار باستانی از افغانستان را یک بار دیگر در اذهان عامه مطرح می کند.
گزارشهای تایید ناشده زیادی وجود دارد که نیروهای ناتو در طول سالهای که در افغانستان حضور نظامی داشتند، آثار باستانی را قاچاق کردند.
گمان میرود که برخی این نیروها آثار باستانی را از افراد زورمند محلی با قیمت کم خریداری میکردند، تیوری دوم است که برخی آثار باستانی در جریان عملیات و یا در هنگام بازرسی خانهها در دست نیروهای ناتو میافتاد.
نیروهای ناتو در مناطق جنگی بیشتر حضور داشتند، مناطق که باشندگان محل به اهمیت و قیمت آثار باستانی هیچ اطلاعی نداشتند و باشندگان محل برخی آثار باستانی را حتی به نماد دوستی برای نیروهای ناتو تحفه میدادند.
در برخی از کمپهای نیروهای ناتو بازارهای هفتهوار راهاندازی شده بود، هدف از تاسیس این بازار عرضه آن کالاهای افغانستانی به نظامیان ناتو بود که آنها علاقهمند خریداری ان بودند که در بیشتر موارد به عنوان تحفه پس از ختم ماموریت از افغانستان با خود میبردند.
گزارشها حاکیست که در این بازارها قاچاقچیان متوسط و محلی دسترسی پیدا کردند و معاملات پنهانی با سربازان ناتو که خریدار آثار باستانی بودند، برقرار کردند.
عدم توانایی کنترول حکومت افغانستان از ورود و خروج سربازان ناتو، این زمینه را فراهم کرده بود که این سربازان با خیال راحت آنچه را پیدا میکردند به کشورهای شان اتقال بدهند، که آثار باستانی هم مشمول این کالاها میشد.
هر چند این نکته را نباید فراموش کرد که بیشترین حفریات برای پیدا کردن آثارباستانی و عتیقه در مناطقی صورت میگرفت که وابستهگان طالبان در آن ساحات زندگی میکرند. این حفریات در سراسر افغانستان صورت میگرفت در برخی محلات از سوی باشندگان محل.
طالبان به شدت مخالف تندیس، مجمسه و آثار انساننما و یا حیوان نما اند، این امر این فرضیه را به شدت تقویت کرده است که فرماندهان گروه طالبان دلیل واضح و روشنی از فروش عقیقه و آثار باستانی پیدا کنند، آثار که به گفته این فرماندهان “بهتر است از کشور اسلامی” خارج شوند.
افغانستان بیش از چهار دهه دستخوش جنگ و خشونت بوده است. از زمان حکومتهای کونیستی تا جنگهای داخلی، هجوم طالبان و اتفاقات پس از یازدهم سپتامبر، همه این حوادث زیانهای غیر قابل جبران به آثار تاریخی، ارزش های زیرخاکی و آثار باستانی وارد کرده است.
محمد زرین