چرا همبستگی برای تغییر اجتناب ناپذیر است؟
۱. فضاییکه بر میهن مستولی است معنایی برای آزادی و انسانیت نگذاشته است. ما متعلق به هر فکر، تبار، منطقه و فرهنگی که هستیم، حق نداریم در برابر وضعیت کنونی بیتفاوت بمانیم. اینجا باید دو پرسش مهم را در برابر خود قرار دهیم.
چه بلایی بدتر ازین بیاید تا ما را تکان دهد؟ آیا ما با وجدان راحت میخوابیم وقتی میهن و مردم ما در چنین مصیبتی قرار دارند؟ این دو پرسش سرنوشتساز یک پاسخ ارزشمند و مهم دارد. باید متحد شویم و برای تغییر متعهد باشیم.
۲. نیمی از نیروی پویای جامعه ما را فلج کرده اند. زنان افغانستان همه دار و ندار، آزادی و حیثیت خود را از دست داده اند. زنان کشور ما در این شرایط دشوار صدای خود را با شهامت زیاد بالا میکنند.
بیایید منصفانه خود را نقد کرده و این پرسش را مطرح کنیم. آیا ما مردان همان حمایتِ سزاوار را برای زنان افغانستان ارایه کردهایم؟ پاسخ روشن است. این پاسخ بسیار دردآور است. تاریخ بر ما داوری خواهد کرد. ما هیچ حق نداریم در این وضعیت دشوار با زنان مبارز کشور همصدا و هم سنگر نباشیم.
۳. برای جاگزینی گروه مستکبر حاکم در افغانستان ما نیاز به اپوزسیون پویا داریم. نسل جوان ما بهترینهای ما هستند و ظرفیت ایجاد فکر، ساختار و برنامه های جدید را دارند. سیاستمداران بازنشسته و شکستخورده باید از صحنه سیاست آینده افغانستان کنار روند. اینکار به نفع خود آنها و نسل جوان خواهد بود. آنها وجداناَ باید جا را برای نسل تازه خالی کنند. ولی آنها میتوانند به عنوان منابع و تجارب مفید در حمایت از نسل جوان قرار گیرند.
متخصصین سیاسی، تحلیلگران و دستاندرکاران سیاسی و اجتماعی باید از افکار نو و شخصیتهای نو حمایت کنند. ما هیچ حق نداریم از سیاسیون دیروزی که به شکست مواجه هستند، حمایت کنیم. به همین شکل این حق را برای خود محفوظ میدانیم تا از فکر و رهبران نو و جوان حمایت کنیم. این یگانه راه برونرفت است.
۴. در بیست سال پسین سیاستهای تفرقه و نفاق گسترش زیاد یافت. حاکمیت جاری آنرا به اوج رسانید. گروههای اجتماعی در تبعیض گسترده قرار گرفته اند. هیچ روشنگر، روشنفکر و فعال اجتماعی حق ندارد که در چنین وضعیتی بیتفاوت بماند. نویسندگان، فرهنگیان، متخصصین و محققین تمام اقوام کشور باید در برابر بیعدالتی اجتماعی متحد و متعهد شوند. به باور من هیچ انسان خردمند حق ندارد در برابر این بیعدالتی آشکار در امور اجتماعی بیتفاوت بماند. اگر بیتفاوت میماند، یا خٌرد ندارد، یا وجدان!
۵. ما میتوانیم!
افغانستان بزرگترین گروه های اجتماعی در جوامع مختلف جهان که «دیاسپورههای افغانستان» نامیده میشوند، دارد. در میان این گروههای دیاسپوره در اروپا، امریکای شمالی، آسترالیا، شوروی سابق، آسیای جنوبی و خاور میانه هزاران حتا ده ها هزار متخصص، دانشمند، فرهنگی، اقتصاد دان، جامعه شناس، سیاستشناس، استاد دانشگاه و دانشجویان قرار دارند که هرکدام برای خود نیرویی پویا برای تغییر است. ما میتوانیم و نیاز به اتحاد و همگرایی داریم.
چه باید کرد؟
۱.در گام نخست باید یک گروه کاری از میان متخصصین برجسته و بی طرف کشور برای طرح یک سمپوزیم بینالمللی «آینده افغانستان» در یکی از بیطرفترین و بیغرضترین کشورها برگزیده شود. این سمپوزیم باید بدون مداخله و مشارکت هیچ دولت خارجی راهاندازی شود و همه شرکت کنندگان آن هممیهنان خود ما باشند.
۲. اجندا، سخنرانان و شرکتکنندگان باید نمایندگی از خود و افغانستان نمایند و حق ندارند نگاه های ایدیالوژیک خود را بر آینده افغانستان تحمیل کنند. این همایش فقط برای رهایی از امروز تاریک و آینده روشنتر فردا خواهد بود. البته بحث برای گفتوشنود ایدیالویک در آینده افغانستان محدود نمیماند. اما در شرایط کنونی بهترین ایدیالوژی و استراتژی «نجات افغانستان» خواهد بود.
۳. جامعه مدنی، سیاستمداران جوان و آزاد اندیش، محققین، شخصیت های اکادمیک، رسانهها و به ویژه زنان باید نقش اساسی این همایش را بدست گیرند. این برنامه باید جایگاه یک گفتمان ارزشی را در میان هممیهنان ما باز کند. این برنامه تنها یک دیالوگ نخواهد بود. برای اینکه این هنجارها رعایت شود، یکی از بهترین دانشمندان کشور ریاست و تسهیلگری این سمپوزیم را به عهده گیرد.
۴. من متیقن هستم که در میان هممیهنان ما صدها تاجر باوجدان در کشور های مختلف جهان فعالیت دارند. این گروه بزرگ و مهم اقتصادی میتواند با سهم کوچک اقتصادی، نقش بزرگ ارزشی و میهنی در همگرایی هم میهننان ما برای آینده روشن داشته باشند. این هممیهنان میتوانند با حمایت اقتصادی از برنامههای جدید زمینههای گفت و شنودهای سازنده را برای آینده افغانستان در یکی از دولتهای بیطرف جهان فراهم سازند. منابع این برنامه باید شفاف و بر بنیاد حسابدهی استفاده گردد.
پیامد چیست؟
این برنامه مهم پنج پیامد مهم را به جا میگذارد.
۱. معرفی رهبران جوان و حمایت آنها توسط یک کتله ملی و مشروع
۲. ایجاد فضای امید برای افغانستانِ جدید
۳. معرفی ساختار فعال یک گروه ظربتی کاری
۴. معرفی گروههای لابیگری و دادخواهی
۵. معرفی اپوزسیون پویا و سازنده با برنامههای عمل برای تغییر
درخواست
خواهشمندم تا این منشور را به صورت گسترده پخش کنید تا سبب تحریک فکری هممیهنان ما شود. پیشنهاد میکنم دیدگاههای تان را شریک سازید تا این منشور زمینه عملی پیدا کند.
دوکتور ملکستیز