در کشورها معمول است که پس از هر زلزله مخرّب، روانشناسان وارد میشوند تا از شدت تبعات روانی ناشی از زمینلرزه بکاهند.
اصلاً در علم روانشناسی، اصطلاحی تحت عنوان «فوبیای زلزله» یا «سایزموفوبیا» وجود دارد که حاکی از تاثیرگذاری این پدیده طبیعی روی روح و روان انسان است. تجربه نشان داده است که ترس از یک زلزله معمولی حتی اگر مخرّب هم نباشد، چندین برابر از ترسی است که یک انفجار قوی خلق میکند. وقتی زلزله، هم قوی، هم مخرب و هم متداوم باشد، تاثیرگذاری آن روی روح و روان انسانی که در حوزه زلزله زندگی میکند به مراتب بیشتر از وقوع سایر بلایای طبیعی و حتی انسانی مثل انفجار است.
زمین لرزه هرات که هر سه ویژگی یعنی قدرت، تخریب و تسلسل را دارد، تبعات منفی زیادی بر روح و روان مردم هرات گذاشته است. لذا همزمان با این که وظیفه انسانی هر انسان در کمک مالی و مادی به آسیب دیدگان زمینلرزه هرات است، هر فردی در حد وسع و توان خود باید از بار روانیای که اکنون روح و روان مردم هرات را میآزارد، بکاهد.
اگر فکر میکنیم که با یک احوالپرسی ساده از استرس دوستان هراتی ما کاسته میشود، از نوشتن چند کلمه برای قوت قلب عزیزان هراتیمان دریغ نکنیم.
به دام شایعهسازان گرفتار نشویم و به شایعات زلزله دامن نزنیم. هرچند در حال حاضر از شدت شایعات کاسته شده است اما هنوز هم عدهای شایعهسازی میکنند و این بر اضطراب اهالی هرات میافزاید.
با این که توصیههای ایمنی در هنگام زلزله را باید رعایت کرد و در عین حال تا چند روز دیگر باید در حالت آماده باش بسر برد اما از شدت لرزههای همه گسلهای زلزلهخیز حوزه هرات کاسته شده است. ما اکنون شاهد پسلرزهها هستیم که نشانهای از تخلیه و فروکش کردن قدرت زلزله در حوزه هرات است.
عزیزان هراتی دید و بازدیدها و دورهمیهای دوستانه و خانوادگی را در اماکن و فضای امن فراموش نکنند زیرا تجدید پیوندهای اجتماعی در مواقع هراس و اضطرار، نقش زیادی در کاهش استرس و اضطراب دارد.
وقتی با دوستان هراتی تماس میگیرم و یا پیامی بین من و آنها رد و بدل میشود، زمینه را طوری فراهم میکنم تا از وقایع و ترسی که بر آنها گذشته است، حرف بزنند و تعریف کنند. با این کار، آنان از نگاه روحی و روانی تخلیه شده و از شدت استرس و اضطرابشان کاسته میشود.
عزیزانی که در هرات دچار فویبای ناشی از زلزله شدهاند، تفریح و سرگرمی را فراموش نکنند. به عبارتی، آنان خود را به هر چیز سرگرمکنندهای، مشغول کنند.
البته شرایط این پیشنهاد برای همه فراهم نیست ولی دوستانی که از زلزلههای اخیر هرات دچار ترس و هراس دائمی هستند و امکانات سفر را دارند به مسافرت بروند. اگر شرایط مسافرت فراهم نیست، حداقل موقع عود استرس، به مناطق تفریحی و زیارتی اطراف شهر سر بزنند.
به امید روزی که هراتیهای عزیز مثل گذشته از آب و هوای خوش و فضای شاد هرات بگویند و بخندند.
منبع:
نویسنده: محمد مرادی