پاکستان و ایران پس از حملات هوایی مرگبار در خاک یکدیگر برای هدف قرار دادن شبه نظامیان، روی “کاهش تنش” به توافق رسیدند. سازمان ملل خواستار خویشتن داری شده بود و چین نیز پیشنهاد میانجیگری داده بود.
حملات هوایی و موشکی اخیر ایران و پاکستان به قلمرو یکدیگر در منطقه ناآرام بلوچستان صورت گرفته که میان دو کشور تقسیم شده است. این حملات به تنش ها در منطقه دامن زد که قبلا بابت جنگ اسرائیل و حماس شعله ور شده بود.
ایران سه شنبه شب حملهی راکتی و پهپادی به اهداف «تروریستی» در پاکستان انجام داد و پاکستان نیز به روز پنجشنبه به نوبه خود اهداف شبه نظامیان را در خاک ایران هدف قرار داد.
پاکستان سفیر خود را از تهران فراخواند و سفیر ایران که در سفر به کشورش بود، از بازگشتش به اسلام آباد جلوگیری شد.
در پی این منازعه سازمان ملل و ایالات متحده خواستار خویشتن داری شدند، در حالی که چین پیشنهاد میانجیگری کرد.
پس از گفتگوی تلفنی، جلیل عباس جیلانی، وزیر امور خارجه پاکستان و حسین امیرعبداللهیان، همتای ایرانی اش توافق کردند که “هماهنگی نزدیک برای مقابله با تروریسم و سایر جنبه های نگرانی متقابل باید تقویت شود”.
بر اساس خلاصهای از این گفتگو که توسط وزارت خارجه اسلام آباد منتشر شد، آنها همچنین موافقت کردند که تنش را کاهش دهند.
پس از این تماس، امیرعبداللهیان در بیانیهای گفت: «همکاری دو کشور برای خنثی سازی و انهدام اردوگاه های تروریستی در پاکستان ضروری است.»
این سخنان با پیشبینیهای تحلیلگران مبنی بر اینکه هر دو طرف به دنبال خنثیسازی وضعیت موجود اند، مطابقت داشت.
تهران و اسلام آباد هر دو اصرار داشته اند که شبه نظامیان مخالف خود را که در خاک همسایه پناه گرفته اند، هدف قرار داده اند.
آنتونی لوسکوس، از موسسه بین المللی مطالعات استراتژیک گفت: «نتیجه وضعیت جدید این است که دو کشور به ظاهر و به طور نمادین یکسان هستند.»
انوار الحق کاکر، نخست وزیر موقت پاکستان روز جمعه یک نشست اضطراری امنیتی با روسای ارتش و استخبارات این کشور برگزار کرد.
در بیانیهای که دفتر کاکر منتشر کرد، آمده است: «این مجمع بر عزم تزلزل ناپذیر تاکید کرد که حاکمیت و تمامیت ارضی پاکستان کاملاً مصئون از تعرض است.»
در بیانیه آمده است: «هر تلاشی از سوی هر کسی برای نقض تمامیت ارضی به هر بهانه ای، با تمام قدرت از سوی دولت پاسخ داده خواهد شد.»
اما در این اجلاس همچنین مطرح شده که پاکستان و ایران باید “به نگرانی های امنیتی یکدیگر به نفع صلح و ثبات منطقه ای رسیدگی کنند.»
کاکر، نخست وزیر موقت پاکستان، سفر خود به مجمع جهانی اقتصاد در داووس در سویس را پس از این تنشها کوتاه کرد؛ تنشی که با برگزاری انتخابات سراسری سه هفته دیگر همراه شده است.
تعداد تلفات جمعی در دو سوی مرز ۱۱ نفر گزارش شده که بیشتر زنان و کودکان بوده اند. ایران و پاکستان تلفات در خاک خودشان را ملکی خوانده و تلفات حمله شان در خاک همسایه را به شورشیان نسبت داده اند.
حملات بر منطقه خشک بلوچستان انجام شده که در دو سوی مرز تقسیم شده است و جنبشهای ستیزهجو در آن دهه هاست که فعال اند.
در روستاهای دورافتاده در نزدیکی محل حملات در ولسوالی پنجگور، جایی که ارتباط تلفن همراه به ندرت در دسترس است، نیروهای امنیتی دو کشور ایست های بازرسی ایجاد کرده اند.
مولانا محمدصادق، ۴۲ ساله، امام جماعت یک حوزه علمیه کوچک در حدود پنج کیلومتری محل، گفت: «بالگردها در بالای سرشان پرواز می کردند و به سمتی می رفتند که راکتهای ایران به آنجا اصابت کرد، اما ما نمی دانستیم چه اتفاقی افتاده است.» وی به خبرگزاری فرانسه گفت که روز پنجشنبه نیز یک راکت به این منطقه اصابت کرده است.
روستاییان نگران بودند که بدتر شدن روابط بین دو طرف منجر به بسته شدن مرزها و قطع تجارت ساکنان با ایران شود؛ جایی که مردم منطقه به واردات مواد غذایی متکی هستند.
حاجی محمد اسلام ۵۵ ساله گفت: «اگر ایرانیان مرزها را ببندند، مردم از گرسنگی خواهند مرد و باعث ستیزه جویی بیشتر خواهد شد؛ زیرا جوانان به سازمانهای تجزیه طلب خواهند پیوست.»
جدایی طلبان بلوچ شورشهای سطح پایینی را علیه مقامات پاکستانی از منطقه فقیر و جایی که عمدتاً نفوذ حکومت کمرنگ است به راه انداخته اند که برای سهم بهتری از منابع معدنی می جنگند.
گروه های حقوق بشری می گویند که سرکوب شورشیان توسط ارتش پاکستان شامل ناپدید شدن اجباری گسترده و قتل های فراقانونی بوده است.
پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان در سال ۲۰۲۱، ستیزه جویی نیز در امتداد مرز پاکستان با افغانستان به شدت افزایش یافته. همچنان مناطق بلوچ نشین در آنسوی مرز در ایران نیز ناآرام شده است.
ایران ادعا میکند که گروه جیشالعدل که در این منطقه فعال است، در حملاتی در خاک ایران دست داشته است.
rsh.aj AFP))