جاری شدن اشک زنان تغییری در مغز مردان ایجاد میکند، اما نه به خاطر احساساتی که در عقب اشکریختن زنان وجود دارد، بلکه به دلیل بو یا رایحهای که در اشک زنان وجود دارد.
محققان اسرائیلی دریافته اند که رفتار تهاجمی مردان بعد از بوئیدن اشک زنان ۴۴ درصد کاهش یافته است. در این تحقیق که در مجله تخصصی پلوس بیولوژی (PLOS Biology) نشر شده است، محققان به این نتیجه رسیده اند که بوی اشک زنان فعالیتهای آن بخش مغز مردان را تغییر میدهد که حس شامه را با رفتارهای تهاجمی پیوند میدهد.
اشک حاوی سیگنال مولکولی است
همه مهرهداران اشک تولید میکنند و اشک در این حیوانات هم برای سلامتی چشمها و هم برای پاک کردن ذرههای آلودهکننده نقش مهم دارد. فراتر از این، تحقیقات در حیوانات پستاندار نشان داده است که اشک حاوی سیگنال مولکولی است که تاثیر قوی بر همنوع حیوان دارد.
مثلا در جوندگان، اشک جنس مذکر باعث میشود که جنس مونث برای جفتگیری حساستر شود. موشهای کور (کورموشان) اشک میریزند تا تهاجم جنس غالب مذکر را خفیفتر سازند. اشک موشهای مونث موادی دارد که مانع جنگ موشهای مذکر میشود و اشک ریختن به جوجههای موشهای صحرایی کمک میکند تهاجم دیگر حیوانات را تقلیل بدهند. به این ترتیب، اشکریختن میتواند یک استراتژی موثر دفاعی باشد.
اشک بر رفتار انسانی تاثیر میگذارد
این موثریت اشک ظاهراً در انسانها نیز صدق میکند. محققان در این تحقیق شش خانم ۲۲ تا ۲۵ ساله را به کمک فیلمهای تراژیک به گریه آوردند و اشک آنها را در تیوبهای کوچک جمعآوری کردند و سپس مردان آن استشمام کردند.
این مردان اشک زنان را در جریان بازی یک ویدیوگیم که حالت تهاجمی را در انسان ایجاد میکند بوئیدند. در یک تحقیق تجربی دیگر، فعالیت مغز این مردان در هنگام استثمام اشک زنان با تصویربرداری پرتو مقناطیسی (امآرتی) مورد بررسی قرار گرفت.
در این تحقیق، به یک گروه از مردان اشک زنان داده شد تا استشمام کنند و به گروه دیگر یک محلول آزمایشی دیگر که حاوی اشک نبود. مردانی که اشک زنان را استشمام کرده بودند، نسبت به گروه دیگر ۴۳.۷ درصد کمتر رفتار تهاجمی نشان دادند. علاوه بر این، تصویربرداری پرتو مقناطیسی نشان داد که بوی اشک زنان فعالیت آن بخش مغز را کاهش میدهد که در حالات خشم و تهاجم نقش دارد.
نوآم سوبل از موسسه علوم وایزمن در اسرائیل که نویسنده اصلی این تحقیق است، گفت: «ما نشان دادیم که اشک گیرندههای شامه را فعال میسازد و شبکههای عصبی مرتبط با رفتار تهاجمی را در مغز تغییر میدهد. در نتیجه آن رفتار تهاجمی به صورت قابل توجهی کاهش مییابد.»
علاوه بر این، نویسندگان این تحقیق دریافتند در مردانی که اشکهای ناشی از احساسات زنان را استشمام کردند، میزان هرمون تستوسترون و تحریک جنسی کاهش یافته است. به این دلیل محققان به این نظرند که اشک در انسانها نیز به عنوان یک میکانیسم محافظتی عمل میکند و به کمک مواد کیمیایی از انسان در برابر رفتارهای خشن و تهاجمی محافظت میکند.
اهمیت حیاتی اشک
محققان گمان میبرند که اشک یک نقش مهم در ارتباطات غیرکلامی بازی میکند، مثلاً در نوزادان. در این تحقیق آمده است: «نوزادان نمیتوانند گپ بزنند، به این خاطر ممکن است این برایشان بسیار مهم باشد که برای محافظت از خود در برابر تهاجمها از اشک به عنوان یک سیگنال استفاده کنند.»
یافتههای این تحقیق قرار است حالا بسط داده شود. نویسندگان این تحقیق نوشته اند: «ما میدانستیم که استشمام اشک هرمون تستوترون را کاهش میدهد و کاهش این هرمون در مردان نسبت به زنان تاثیر بزرگتری بر رفتارهای تهاجمی دارد. حالا ما باید تحقیق خود بر زنان را گسترش بدهیم تا به یک تصویر جامع دست یابیم.»