دولت پاکستان اعلام کرد که مرحله دوم روند اخراج اجباری مهاجران افغان فاقد مدرک اقامت را آغاز میکند.
اداره ایالت خیبرپختونخوا در پاکستان گفته است که تا ۱۵ اپریل روند شناسایی و تفکیک افغانهای دارای کارت مهاجرتی و پناهجویان بدون مدرک تکمیل خواهد شد و تاریخ دقیق آغاز مرحله دوم روند اخراج اجباری «بیش از یک میلیون مهاجر افغان» را اعلام خواهد کرد.
یک منبع از این ایالت به روزنامه «دان» چاپ پاکستان گفته است که آغاز مرحله دوم اخراج گروهی افغانها از پاکستان و این ایالت در حال حاضر در دستور کار دولت جدید و منتظر تایید اداره مرکزی فدرال است.
گزارش شده که وزارت داخله پاکستان در حال حاضر به تمامی ادارههای مرتبط ایالتی دستور داده است تا کار تشخیص محل سکونت جمعی مهاجران و پناهجویان افغان را تکمیل و بررسی کنند که چه افرادی دارای چه نوع کارت مهاجرتی هستند.
عابد مجید، دبیر ارشد در اداره خیبر پختونخوا، به روزنامه «دان» گفته است: «ما از قبل روند تشخیص محلات زندگی افغانها را آغاز کرده ایم…سرعت این روند بعد از ماه رمضان افزایش خواهد یافت و امیدواریم این برنامه تا ۳۰ اپریل تکمیل شود.»
دولت پاکستان از تمامی ایالات و واحدهای اداری حتی ادارههای دوردست مثل «کشمیر» تحت کنترل خود خواسته است تا مراحل تشخیص افراد و راستیآزمایی دارندگان کارتهای شناسایی را تا آخر ماه مارچ ۲۰۲۴ تکمیل کنند.
بر اساس آمار کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، در حال حاضر ۳،۷ میلیون افغان در پاکستان زندگی میکنند.
به قول برخی مقامات، پاکستان سال گذشته در نخستین مرحله از برنامه اخراج اجباری مهاجران افغان، بیش از نیم میلیون شهروند افغانستان را زیر «نام اتباع بیگانه و بدون مدرک» به افغانستان بازگرداند.
با بازگشت طالبان به قدرت درآگست ۲۰۲۱ در افغانستان، پاکستان بار دیگر با موج جدیدی از مهاجرت افغانهایی مواجه بوده است که از حاکمیت طالبان فرار کردهاند.
مقامات پاکستان این رقم را حدود ۸۰۰ هزار نفر میخوانند که به دلایل مختلف از جمله فرار از پیگرد، سفر به کشورهای سوم، ادامه تحصیل فرزندان یا فرار از بیکاری و فقر و آینده نامعلوم از افغانستان به پاکستان مهاجر شدند.
پاکستان اولین مرحله اخراج مهاجران و پناهجویان افغان فاقد مدرک اقامتی را که «مهاجران غیرقانونی» میخواند در ماه نوامبر سال گذشته میلادی آغاز کرد.
هنوز هیچ داده دقیق رسمی مبنی بر اینکه چه تعداد از «حدود ۱/۷ میلیون» افغان بدون مدرک در این مرحله اخراج شدهاند.
به گفته برخی منابع در دولت پاکستان در مجموع نیم میلیون نفر از طریق خیبر پختونخوا و بلوچستان به افغانستان اخراج شدهاند.
علیرغم اینکه سازمان ملل از این اقدام پاکستان بارها انتقاد کرده اما به نظر میرسد که اسلام آباد در پی انتقادات دولت طالبان و نگرانیهای نهادهای حقوق بشری و سازمان ملل، تصمیم و سیاست خود در این زمینه را تغییر نداده است.
ذبیح الله مجاهد سخنگوی طالبان پیشتر گفته بود که حکومت آنها برای حل مشکل مهاجران برگشته کُمیسیون ویژهای را تشکیل داده و مشکل اِسکان آنها را نیز برطرف خواهند کرد
برخی گزارشها حتی حاکی است که پاکستان ممکن است در مرحله دوم مهاجران افغان را به طور گستردهتری اخراج کند که ممکن است شامل افغانهای دارای مدرک نیز باشد.
اخراج مهاجران و پناهجویان افغان که بخشی از برنامه دولت موقت گذشته پاکستان بود، اکنون به گزارش رسانههای پاکستانی در برنامه کاری صد روزه شهباز شریف، نخست وزیر جدید نیز هست.
وزیرداخله پاکستان پیشتر دستور داده بود که باید تمامی برنامههای شناسایی افراد قابل اخراج تا ۲۵ مارچ پایان یابد.
اخراج اجباری پناهجویان افغان از ایران و پاکستان به قول بسیاری از کسانی که از این دو کشور برگشتهاند «توهینآمیز» و توام با بازداشت، توقیف اموال و داراییهای شخصی بوده، چیزی که افغانهای بازگشته از این کشورها را در تنگنای اقتصادی و تحت فشارهای روانی قرار داده است.
این در حالی است که سازمانهای بینالمللی میگویند بیش از بیست میلیون نفر در افغانستان دچار فقر هستند. در حاکمیت طالبان همچنین بیشتر سازمانهای امدادرسان فعالیتهای خود را به خاطر سیاستهای «ضد حقوق بشری و حقوق زنان و دختران» متوقف کردهاند یا بهشدت کاهش دادهاند.