خبرگزاری پل: فرشید منوچهری، دبیر شورای ملی زعفران ایران به تازگی در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا، با اشاره با کاهش قابلتوجه تقاضای زعفران در بازار داخلی این کشور گفته که زعفران ایران به سرنوشتی مشابه پسته و فرش دچار شده است.
به گفته منوچهری، برخی کشورها از جمله افغانستان، زعفران ایران را میخرند و با بستهبندی جدید به خود ایران میفروشند.
او گفت: “افغانستان سال گذشته ۴۰ تن زعفران ایران را خریداری کرد و سپس در بازارهای خود ما به فروش رساند.”
منوچهری ادعا کرده است که کشورهای دیگر از جمله چین، امارات متحده عربی و اسپانیا نیز زعفران ایران را میخرند و با بستهبندی جدید، به نام خود در بازارهای جهانی عرضه میکنند.
پیشتر نیز برخی مقامات ایرانی و شماری از تاجران این کشور هشدار داده بودند که زعفران ایران به نام افغانستان به بازارهای جهان عرضه میشود.
غلامرضا میری، دبیر پیشین شورای ملی زعفران ایران نیز گفته بود که افغانستان در بازارهای جهانی وضعیت بهتری نسبت به ایران دارد.
طالبان: ادعای ایران بی اساس است
وزارت صنعت و تجارت طالبان ادعای جانب ایران را رد کرده است. عبدالسلام جواد، سخنگوی این وزارت گفته که افغانستان نیازی به زعفران ایران ندارد.
به گفته او، زعفران افغانستان جایگاه بسیار خوبی در بازارهای بینالمللی دارد.
جواد گفت: “افغانستان زعفران عالی و خوب دارد که در بازارهای جهانی از نام نیک برخوردار است و مقام اول را از آن خود کرده. ما نیازی نمیبینیم که زعفرانهای دیگر را با زعفران افغانستان مخلوط کنیم تا به تجارت خوب دست پیدا کنیم.”
توجه افغانستان به افزایش کشتزارهای زعفران
کشت زعفران در افغانستان از سال ۲۰۰۲ به عنوان جایگزین خشخاش مطرح شد و دولتهای پیشین افغانستان با جذب کمکهای بینالمللی گسترده برای توسعه و ترویج کشت زعفران به هزاران کشاورز در سراسر کشور کمک مالی کردند.
شعار دولت، زعفران در عوض خشخاش بود، زیر چتر این شعار و توجه جامعهجهانی نزدیک به یک دهه گذشته، زعفران افغانستان به یکی از رقبای اصلی زعفران ایران تبدیل شد. تا جاییکه دبیر شورای ملی زعفران ایران در سال ۲۰۱۶، در مورد تولید انبوه زعفران در افغانستان گفت: “متاسفانه ما معمولا رقبایمان را دستکم میگیریم.”
با حاکمیت دوباره طالبان صنعت زعفران نیز مانند دیگر صنایع دچار رکورد شد و این روند به تولید و جایگاه زعفران افغانستان در بازازهای جهانی ضربه زد.
بهای زعفران افغانستان در حاکمیت طالبان تا ۵۰ درصد پایین آمد، اما اخیرا گزارش شد که قیمت این محصول در ماههای اخیر نسبتا بهبود یافته است.
سایه به سایه
خبرگزاری ایرنا در مطلبی در مورد بازار زعفران نوشت که افغانستان «سایه به سایه» ایران پیش میرود و فاصله همسایه شرقی بهعنوان «جدیترین رقیب در زمینه تولید و صادرات زعفران»، با ایران کمتر شده است.
فرشید منوچهری نیز در مورد آینده رقابت میان تولیدکنندگان زعفران در افغانستان و ایران گفت: “اگر فرضا روزی افغانستان رقم قابلتوجهی تولید زعفران داشته باشد، بهراحتی میتواند به بازارهای ما ورود پیدا کند و جای ما را محدود کند و به واردات از ایران هم نیازی نداشته باشد.”
در حالیکه بازار کسبو کار در افغانستان در دو سال گذشته کم رونق است، وزارت کشاورزی، آبیاری و دامداری رژیم طالبان در یک سال اخیر، از تداوم حمایت از کشاورزان زعفرانکار خبر داده و گفته که کشت و تولید این محصول در افغانستان همچنان رو به گسترش است.
نزدیک به 50 میلیون دالر درآمد از فروش زعفران
وزارت تجارت طالبان اعلام کرده که افغانستان در سال 2023 حدود ۶۷ تن زعفران به ارزش ۴۹ میلیون دالر به کشورهای مختلف صادر کرده است.
در افغانستان در سالهای گذشته ولایتهای هرات در غرب، بلخ، فاریاب و سرپل در شمال، قندهار و ارزگان در جنوب و دایکندی در مرکز افغانستان به ترتیب بیشترین میزان تولید زعفران را داشتهاند.
حدود ۹۰ درصد مجموع زعفران در افغانستان در ولایت هرات، در همسایگی ایران، تولید میشود.
بررسیهای بازار نشان میدهد که زعفران افغانستان کیفیت خوبی دارد.
براساس دادههای شورای ملی زعفران ایران قیمت هر مثقال زعفران حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار تومان است.که به دلیل کاهش درآمد مردم، تقاضا در داخل ایران کم شده و در بسیاری از مراکز و رستورانها دیگر از زعفران استفاده نمیشود.
افغانستان نیز بیشترین زعفران خود را به بیرون کشور صادر میکند و به دلیل فقر گسترده، مردم به فکر نان است تا خرید زعفران.