ضمیر کابلوف، نمایندهی ویژه روسیه برای افغانستان گفته است که حذف طالبان از فهرست “سازمانهای تروریستی” این کشور در دستور کار ولادیمیر پوتین، رییس جمهوری این کشور قرار گرفته است.
خبرگزاری تاس روز دوشنبه(۷ جوزا) به نقل از ضمیر کابلوف گزارش داد که وزارتهای عدلیه و خارجهی روسیه به پوتین اطلاع دادند که شرایط حذف نام طالبان از فهرست سازمانهای تروریستی فرا رسیده است.
او تایید کرده که اسناد و دلایل کافی برای اینکه نام طالبان از فهرست سازمانهای تروریستی روسیه حذف شود، به پوتین فرستاده شده است.
دادگاه عالی روسیه در فبروری ۲۰۰۳، طالبان را یک گروه تروریستی اعلام کرد و فعالیت آن را در خاک این کشور ممنوع کرد. آن تصمیم بر اساس پیشنهاد دادستانی روسیه و بر اساس اطلاعات سرویس استخباراتی روسیه اتخاذ شد.
طالبان دشمن روسیه نیست؟!
پیشتر کابلوف گفته بو که طالبان دیگر دشمن روسیه نیست. به گفته او، امکان به رسمیتشناختن طالبان محتملتر از زمانیست که این گروه قدرت را در افغانستان گرفت.
کارشناسان میگویند که روابط طالبان و روسیه با گذشت هر روز رو به افزایش است.
چندی پیش، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین گفت که روسیه باید به هر طریقی مسائل مبرم را با همسایه خود، [افغانستان] حل و فصل کند.
پسکوف به خبرنگاران گفت: «این کشوری است که در کنار ماست و به هر طریقی که شود، با آنها ارتباط برقرار میکنیم.»
مسکو همواره از دیدگاه طالبان در جامعهجهانی حمایت و از آن دفاع کرده است، طوریکه در نشست قبلی دوحه به میزبانی سازمانملل شرکت نکرد و گفت که “با در نظرداشت خواهش طالبان” در نشستی با نمایندگان جامعه مدنی افغانستان در دوحه شرکت نمیکند.
عواقب حذف طالبان از فهرست سازمانهای تروریستی روسیه
آنطور که مقامات روسیه میگویند طالبان دیگر خطری برای روسیه قلمداد نمیشوند، این سیاست مسکو درست مخالف دیدگاههای کشورهای آسیایی میانه است، کشورهای که بارها افغانستانی تحت کنترول طالبان را خطر جدی برای امنیت شان قلمداد کردهاند.
برخی این کشورها مانند تاجیکستان اخیرا در مرز با افغانستان نیروی خود را تقویت کرد و چندین پایگاه دیدبانی تازه افراز کرد.
حال این نگرانی وجود دارد که پس از حذف طالبان از فهرست سازمانهای ترویستی روسیه، مسکو به این کشورها به ویژه کشورهای مانند تاجیکستان، ازبیکستان و قرقیزستان فشار خواهد آورد که بیشتر به فکر روابط با طالبان باشند.
از جهت دیگر، با توجه به روابط نزدیک روسیه با چین، ایران، بلاروس، ارمنستان، ونزوئلا و حتی مجارستان این کشورها نیز به مروز زمان مجاب خواهند شد که از سیاست مسکو در قبال طالبان پیروی کنند.
برای برخی کشورهای آسیای میانه پیروی کردن از سیاست روسیه در قبال طالبان ممکن سنگین تمام شود، این را نباید فراموش کرد که داعش خراسان حمله مرگباری را درحومه مسکو ترتیب داد که در این حمله دست کم ۱۴۰ شهروند روسیه کشته و نزدیک به ۲۰۰ نفر دیگر زخمی شدند. بدون شک به رسمیت شناختن رژیم طالبان فضا را در افغانستان برای فعالیت گروههای تروریستی بیشتر فراهم خواهند کرد.
با اینحال، نباید فراموش کرد که در اواخر سال ۲۰۲۳، مقامات قزاقستان از حذف نام طالبان از لیست سازمان های “ممنوعه” در این کشور خبر دادند. آنها در توضیح تصمیم خود گفتند که بر اساس قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل، طالبان در لیست سازمانهای تروریستی قرار ندارد.
ازبکستان، ترکمنستان و قرقیزستان روابط نزدیکی با طالبان در سطح وزارت امور خارجه خود دارند. ارائه کمک های بشردوستانه و همکاری در زمینه های حمل و نقل، برق آبی و امنیت در دستور کار این کشورها است و این کشورها میلیونها دالر در افغانستان سرمایهگذاری کردهاند.
تاثیر روی مقاومت ضد طالبانی
تنها کشوری که در آسیای میانه رابطه خوبی با طالبان ندارد، تاجیکستان است، این کشور در حال حاضر میزبان جهبه مقاومتملی است، گروهی که عملا در برابر طالبان میجنگند.
کارشناسان میگویند که این احتمال وجود دارد که روسیه بر دوشنبه فشار بیاورد که این کشور انعطافی بیشتری در قبال طالبان نشان دهد که این امر ضربهای محکمی برای جهبه مقاومتملی محسوب میشود.
اشتباه بزرگ
بسیاری از کارشناسان به این باورند که حذف طالبان از فهرست سازمانهای تروریستی روسیه و به رسمیت شناختن رژیم طالبان، اشتباه بزرگی از جانب مسکو خواهد بود. طالبان هنوز با گروههای ترویستی ارتباط مستحکم دارد و این ارتباط در طول سالیان جنگ این گروه با حکومتهای افغانستان شکل گرفته است و طالبان قدرت حذف و یا جنگیدن با این گروهها را در افغانستان ندارد.
از جانب دیگر، با توجه به مخالفتها در درون طالبان، رهبری این گروه اصلا علاقهای به بازکردن جبهه تازه در برابر گروههای تروریستی در خاک افغانستان ندارد.
محمد زرین