اداره مبارزه با جرایم و مواد مخدر سازمانملل که مقر آن در وین اتریش است، از کاهش تریاک در بازارهای جهان و مروج شدن مصرف “نیتازن” (نوع مواد مخدر مصنوعی) به شدت هشدار داده است.
این اداره گفته است که اگر جهان در باره ساخت، قاچاق و مصرف نیتازن تصمیم نگیرد، سلامتی میلیونها مصرفکننده مواد مخدر با خظر مرگ مواجه خواهد شد.
گفته شده است که ممنوعیت کشت خشخاش در افغانستان به این نگرانی دامن زده است که در صورت کاهش تریاک در بازارهای جهان، میلیونها نفر به مصرف نیتازن یا فنتانیل روآورند، نوع مواد مخدری که از مجموع ترکیبات کیمیایی و طبیعی ساخته میشود. مصرف این ماده بسیار خطرناک است و درصد مرگ مصرفکنندگان را بالا میبرد.
طالبان پس از اینکه قدرت را در اگست 2021 در افغانستان بدست گرفتند، کشت خشخاش را ممنوع اعلام کردند. گفته شده که در حال حاضر کشاورزان با طالبان هرازگاهی بر سر کشت خشخاش درگیر میشوند.
قبلا گزارش شده بود که پس از ممنوعیت کشت خشخاش و قاچاق تریاک و هیرویین از افغانستان، خیلیها در این کشور بدنبال ساخت متامفتامین هستند. در دو سال گذشته چندین محموله این مواد مخدر مصنوعی در تاجیکستان، هندوستان و امارات متحده عربی کشف و ضبط شد که گفته شد این محمولهها از افغانستان بارگیری شده بودند.
در جون 2023 دفتر مبارزه با جرایم و مواد مخدر سازمان ملل گفت “افغانستان از تولیدکنندگان عمده متامفتامینها در منطقه است و کاهش کشت تریاک میتواند منجر به تغییر به سمت تولید مواد مخدر صنعتی شود که بازیگران مختلف از آن سود خواهند برد.”
در این گزارش گفته شده بود که افغانستان یکی از «بزرگترین» تولیدکنندگان «هروئین» و شیشه در جهان است که بیشتر آن به خارج از این کشور قاچاق میشود.
روز چهارشنبه (26 جون) اداره مبارزه با جرایم و مواد مخدر سازمانملل در ویانا گفت که “نیتازن” باعث مرگ و میر مصرفکنندگان در چندین کشور اروپایی شده است.
این نهاد که در 150 کشور دفتر دارد گفته است: “در صورتکه کمبود عرضه، داروهای جایگزین طبی به طور فزاینده برای مصرف کنندگان هیروئین تأمین نگردد، آنها [معتادان] احتمالاً به استفاده از داروهای جایگزین غیرقانونی و مصنوعی مانند نیتازن یا فنتانیل رو بیاورند. این مواد مخدر مصنوعی تأثیر قویتری نسبت به هیروئین دارند و از همین دلیل خطر مرگ ناشی از مصرف بیش از حد را افزایش میدهند.”
در همینحال، توماس پیچمن، از کارشناسان اداره مبارزه با جرایم و مواد مخدر سازمانملل گفته است که تا حال هیچ کمبود قابل تشخیص عرضه [تریاک] در بازار وجود ندارد. اما او همزمان هشدار داد که “کمبود ایجاد خواهد شد. آنگاه شاید مشکلی به وجود بیاید.”
طالبان در سال ۲۰۲۲ کشت کوکنار در افغانستان که ماده خام هیروئین از آن به دست میآید را منع کردند. بر اساس گزارش سازمانملل تولید تریاک در سال ۲۰۲۳ در سطح جهان، با ۷۴ درصد کاهش، به کمتر از ۲ هزار تن رسید.
بر اساس گزارش اداره مبارزه با جرایم و مواد مخدر سازمانملل در حال حاضر در سراسر جهان بیشتر از ۲۹۲ میلیون نفر از انواع مختلف مواد مخدر استفاده میکنند، که به گفته این اداره اکثریت آنها، یعنی ۲۲۸ میلیون نفر حشیش یا چرس مصرف میکنند. به این ترتیب رقم مجموعی مصرف کنندگان انواع مختلف مواد مخدر در جهان ۲۰ درصد بیشتر از ده سال پیش است.