نخستین گزارش یوناما از “نظارت اخلاقی” طالبان؛ مجازات و دستورالعمل‌ها غیرقابل پیشبینی است

یوناما یا دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان نخستین گزارش خود را در باره “نظارت اخلاقی” طالبان پس از حاکمیت این گروه در اگست 2021 در افغانستان منتشر کرده است.

در این گزارش موارد فهرست شده است که رژیم طالبان انجام آن را‌ در زمره “منکرات” قرار داده و مردم را مجبور به رعایت آنها کرده است.

نهاد که بر اخلاق اجتماع نظارت دارد، وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان است، نهاد که بلافاصله پس از حاکمیت طالبان ساختمان وزارت امور زنان را برای پیشبرد فعالیت خود اختصاص داد.

محتوای گزارش یوناما در باره کارنامه وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان است وزارت که فهرست بلند بالایی از “ممنوعیت‌ها” را انتشار داده و صدها مامور برای نظارت در شهرهای افغانستان توظیف کرده است. این وزارت گفته است که ماموران ملزم به نظارت و جلوگیری از موارد غیر اسلامی در جامعه اند.

رعایت حجاب مورد نظر طالبان، منع موسیقی حتی در محافل خوشی، کشیدن قلیان، نقاشی از چهره انسان و حیوانات، مجسمه‌سازی، برگزاری جشن‌ها مانند نوروز، شب یلدا و روز عاشقان، بیرون شدن زن از خانه بدون محرم و ممنوعیت سفر زنان بخشی کوچکی از مواردیست که رژیم طالبان آن را منع قرار داده است.

همچنین ممنوعیت فعالیت آرایشگاه‌های زنانه، حضور زنان در فیلم‌ها و نمایش و بستن کسب و کار زنان، منع رفتن زنان به پارک‌های عمومی، ورزشگاه‌ها و حمام‌‌های عمومی نیز در قهرست “منکرات” وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان گنجانده شده است.

یوناما در گزارش خود گفته است که مجازات‌ از تخطی دستورالعمل‌های یاده شده و دیگر ممنوعیت‌های وزارت امر به معروف و نهی از منکر «غیرقابل پیش‌بینی» است.

در گزارش آمده که این دستورالعمل‌ها “فضای ترس و ارعاب” در بین مردم ایجاد کرده است به ویژه برای زنان که امور زندگی آنها را کاملا متلاشی و مختل کرده است.

یوناما می‌گوید که ماموران نهی از منکر طالبان از تهدید شفاهی، بازداشت، توقیف، بدرفتاری و شلاق زدن در ملاءعام استفاده می‌کنند.

وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان می‌گوید انجام  و ترویج “منکرات” حرام است و ارزش‌های اسلامی را ازبین می برد.

در  سه سال گذشته بارها افراد به طور انفرادی و گروهی از سوی محاکم طالبان به انجام منکرات متهم شناخته شدند و در توقیف‌خانه‌ها و ملاعام مجازات شدند.

در گزارش یوناما آمده است: «به منظور دستیابی به این هدف [رعایت قواعد اسلامی]، این اداره قصد دارد مسائل معروف و منکر را بر اساس تفسیر مقامات برحال از قانون اسلامی با صدور دستورالعمل‌ها به عام مردم تبلیغ و ترویج نماید.»

این تنها زنان نیستد که در افغانستان تنها در تیرراس طالبان قرار دارند، یوناما می‌گوید که فشار مضاعفی بر مردان نیز وجود دارد مثلا در گزارش آمده است: “به مردان دستور داده شده تا نمازهای‌شان را در مسجد با جماعت اداء کنند. عدم انجام این کار، گاهی منجر به مجازات جدی از جمله جریمه نقدی، تعلیق مشاغل و مجازات جسمی شده است.”

واکنش‌ها

ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی رژیم طالبان در شبکه ایکس در باره گزارش یوناما واکنش نشان داده و محتوای این گزارش را جانبدارانه خوانده است.

او در حساب خود در ایکس نوشته است که دستورهای وزارت امر به معروف و نهی از منکر “احکام معلوم و معروف اسلامی است. متأسفانه، گزارش‌گران یوناما تلاش دارند، افغانستان را از دید غرب بررسی کنند، که کار درست نیست.”

همواره زمانی‌که سازمان‌ملل و نهادهای حقوق بشری از نقض حقوق بشر در افغانستان انتقاد می‌کنند، طالبان آن‌را به موارد چون “شریعت اسلام” و “امور داخلی” افغانستان ربط می‌دهند و بارها گفته اند که در این باره با هیچ کشور و نهادی گفتگو نخواهد کرد.

امرالله صالح، معاون رئيس جمهور پیشین افغانستان از گزارش یوناما انتقاد کرده و گفته است که سازمان ملل در صدد کوچک نمایی از نقض آشکار حقوق بشری و انسانی مردم افغانستان است.

آقای صالح در حساب ایکس خود نوشته است: “یوناما تلاش نموده تا بحران چندین بعدی و خونین افغانستان را کوچک جلوه دهد و آن را محدود به موارد نقض حقوق بشر، لایحه وظایف اداره امر به معروف طالبان و مشکلات زنان کشور بسازد» و در نظر نگرفته که “«مردان این سرزمین مگر زندگی عادی دارند.”

واکنش وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان

وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان در باره گزارش تازه یوناما گفته است: “در رسانه‌ها مواردی ممنوع شده که امنیت روانی مردم را تهدید می‌کرد و در کنار آن این ممنوعیت شامل نشراتی نیز می‌شود که با ارزش‌های دینی و افغانی و قوانین در تناقض بوده است.”

این وزارت می‌گوید که حضور محرم با زن علاوه بر ارزش دینی، ارزش فرهنگی ما نیز است.”

این وزارت گفته است: “اگر یک زن بدون محرم سفر می‌نماید، با عکس‌العمل منفی مردم مواجه می‌شود. در جامعه افغانی هیچ شخص این را نمی‌پسندد که زن بدون محرم سفر نماید. همچنین دین مبارک اسلام هم فاصله معینی را مشخص نموده است.”

سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری بارها از رژیم طالبان خواسته اند که به نقض حقوق بشر و انچه باعث ترس و رعب در میان مردم می‌شود پایان دهد اما این رژیم تاکید کرده که به وظیفه خود ادامه می‌دهد و جلو آنچه منکرات محسوب شود را می‌گیرد.