خبرگزاری پل – مرکز تحقیقاتی خاورمیانه در تحلیل خود از روابط طالبان و ایران، گفته است که تهران متحدان سابق فارسیزبان خود را فدای طالبان تندرو کرده است.
براساس این تحلیل، جمهوری اسلامی ایران با نادیده گرفتن متحدان سابق فارسیزبان و به خصوص با جبههی مقاومت ملی به رهبری احمد مسعود، روابط خود را با طالبان تقویت کرده است.
طبق تحلیل این مرکز تحقیقاتی، جمهوری اسلامی در سه سال گذشته از هرگونه حمایت سیاسی علیه طالبان خودداری نمود.
در تحلیل مرکز تحقیقاتی خاور میانه آمده است که ایران با رویکرد جدید به حمایت از طالبان پرداخته و تلاش دارد که با ایجاد روابط جدید با گروههای تندرو به یک قدرت اسلامی چند مذهبی تبدیل شود.
بربنیاد این تحلیل، تحویلدهی سفارت افغانستان در تهران به طالبان از نمونههای بارز تقویت روابط و نزدیکی تهران با طالبان است.
همچنین به نقل از مقامهای ایرانی آمده است که جمهوری اسلامی از مخالفت مسلحانه علیه طالبان حمایت نخواهد کرد و این موضعگیری جبهه مقاومت را مجبور کرده است در جستوجوی حامیان جایگزین، مانند تاجیکستان باشد.
این مرکز نوشته که تغییر رویکرد ایران نسبت به متحدان فارسیزبان نگرانیهایی را در میان برخی گروههای فارسیزبان افغانستان برانگیخته است که طالبان را به سرکوب هویت فرهنگی و زبانی متهم میکنند.
براساس این تحلیل، این تغییرات میتواند تاثیرات قابل توجهی بر وضعیت داخلی افغانستان و روابط منطقهای داشته باشد.
نویسنده همچنین به نزدیکی روابط قم و قندهار اشاره کرده و نوشته است که هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، با گروهی به نام شورای هلمند که به عنوان طالبان ایرانی شناخته میشوند و پایگاههایی در ایران داشتند، ارتباط داشته است.
در این تحلیل آمده که طالبان از الگوهای سپاه پاسداران در زمینههای نظامی و اقتصادی پیروی میکند و علیرغم اختلافات دو کشور بر سر حقابه و مدیریت مرزها، روابط قم و قندهار به قوت خود باقی مانده است.
تحلیل همچنین تاکید کرده که کاهش نفوذ امریکا در خاورمیانه باعث شده که کشورهای منطقه بیشتر به سمت ایران متمایل شوند و جمهوری اسلامی فرصتهای بیشتری برای تحقق اهدافش پیدا کرده است.