یک سازمان مذهبی موسوم به “درهای باز” که در ایالات متحده امریکا مستقر است، مدعی شده که شماری از کلیساها در افغانستان به ویژه در کابل هنوزهم به طور مخفی فعالیت دارند.
رایان براون، رییس و مدیرعامل این سازمان در مطلب که آنرا نشریه واشنگتن تایمز منتشر کرده گفته است که مسیحیان افغانستان با خطر تهدید، بازداشت، قتل و ناپدید شدن مواجهاند. با وجود ابعاد این خطرها هنوزهم شماری از کلیساها در افغانستان به طور مخفی فعالاند.
او در باره شمار دقیق این کلیساها و موقعیت آنها چیزی نگفته اما تاکید کرده است که در “شرایط خفقان آور” امروزه افغانستان تحت حاکمیت گروه اسلامگرای افراطی، کسی جرات اظهار نظر علنی در باره دین خود ندارد.
رایان براون مدعی شده است که مسیحان در افغانستان شدیدا سرکوب شدهاند.
هر چند در افغانستان اقلیت کمی از هندوها زندگی میکنند که در سه سال گذشته و با قدرت گرفتن طالبان، بیشتری پیروان مذهب بودا افغانستان را ترک کردند. اما با انهم وزارت خارجه آمریکا شمار مسیحیان افغانستان را بین ۵۰۰ تا ۸٬۰۰۰ نفر اعلام کرده است.
در بیشتر دورههای تاریخی تبلیغ دین مسیحیت در افغانستان که اکثریت جمعیت آن را مسلمانان تشکیل میدهند ممنوع بودهاست.
ایران، پاکستان، تاجیکستان که عمدتا کشورهای همسایه مسلمان افغانستان هستند، جمعیت قابل توجهی از مسیحیت را دارند.
رییس سازمان “درهای باز” که حامی مسیحیان تحت خطر در سراسر جهان است گفته است: “در سه سال گذشته، گروههای اقلیت و آسیبپذیر از خشونتهای کوبنده رنج بردهاند. اطلاعات ما در داخل و خارج از کشور نشان میدهد که بسیاری از مومنان به خاطر ایمانشان شکنجه و کشته شدهاند. اگر مشخص شود که یک افغان مسیحی است ممکن است حکم اعدامش صادر شود.”
از زمان بازگشت طالبان به قدرت، کسی به اتهام داشتن عقیده یا مذهب غیر از اسلام در دادگاه طالبان محاکمه و اعدام نشده است. اما رایان براون میگوید که یک مرد مسیحی افغان از خانهاش ربوده شده و چندی بعد جسدش به خانوادهاش تحویل داده شده است.
او در باره هویت این فرد چیزی نگفته اما تایید کرده همسر این مرد که او هم یک مسیحی است هنوزهم در افغانستان زندگی میکند.
در سالهای اخیر شمار از اتباع افغانستان با تغییر دین به مسیحیت گرویدهاند اما تعداد آنها اندک و در بیشتر موارد در کشورهای مختلف و دور از افغانستان پناهجو بودند.
محمد حسینی، شهروند افغانستان و پناهنده در سویدن میگوید او در مهاجرت تغییر دین داده و به مسیحیت گرویده است.
آقای حسینی به خبرگزاری پل گفت: “زمانیکه با ادیان دیگر آشنا شدم تصمیم گرفتم دینی که از خانوادام میراث گرفتم را تغییر دهم به همین خاطر مورد نفرین خانوادهام قرار گرفتم.”
به گفته حسینی، او هیچگاهی به افغانستان رفته نخواهد توانست زیرا رژیم طالبان و بستگانش او را بابت تغییر دین خواهند کشت.
این پناهجو افغانستان میگوید که بسیاری از افغانها را میشناسد که تغییر دین داده اما او در این باره از کسی نام نبرد.
به گفته حسینی، اگر در افغانستان آزادی انتخاب دین امکان پذیر شود، به دلایل مختلف از جمله ارتکاب جرایم و ظلمی که طالبان و دیگر گروههای اسلامگرا انجام دادند، بسیاریها دین خود را تغییر خواهند داد.
با این حال، رایان براون میگوید که مسیحیان در افغانستان تحت حاکمیت طالبان زندگی سختی را پشت سر میگذرانند.
او نوشته است: “در این کشور خاورمیانه، جایی برای آزادی مذهبی در جامعه و ساختار خانواده وجود ندارد، به این معنی که مسیحیان باید ایمانشان را مخفی نگه دارند، در غیر این صورت ممکن است بهسادگی ناپدید شوند.”
طالبان در سنبله سال گذشته، ۱۹ تن از کارمندان یک سازمان بینالملی به نام هیئت معاونت بینالمللی موسوم به (آیآیام) را در غور در مرکز افغانستان بازداشت کردند. دو تن از بازداشتشدگان شهروند آمریکا و یک تن دیگر آنها تبعه یک کشور اروپایی بودند.
در آنزمان گفته شد که این افراد به اتهام ترویج مسیحیت بازداشت شدهاند. این افراد که اداره استخبارات طالبان آنان را بازداشت کرده بود بلافاصله به کابل منتقل شدند.
هرچند از دیرزمان به این سو هیچ کلیسای رسمی در افغانستان فعال نیست، اما رایان بروان مینویسد که با فروپاشی نظام جهموریت برخی از کلیساها از فعالیت بازماندند.
او نوشته است: “حتی کلیساهای مخفی مجبور شدهاند تعطیل کنند و مومنان فرار میکنند و یا به فعالیت پنهان ادامه میدهند.”
در رتبهبندی سازمان “درهای باز” افغانستان یکی از نامطلوبترین کشورهای جهان است که در آن آزادی مذهبی وجود ندارد و پیروان دین مسیحیت تحت آزار و اذیت قرار میگیرند.
به گفته رایان براون با وجود فشارهای طالبان، افرادی که از اسلام به مسیحیت گرویدهاند در افغانستان حضور دارند و برای فعال نگهداشتن کلیساها فعالیت میکنند: “آنان میدانند که عیسی آنها را فراخوانده است تا بمانند و کلیسا را در سرزمین خود بسازند.”
پس از اینکه طالبان قدرت را در افغانستان در دست گرفتند، وزارت عدلیه این رژیم اعلام کرد که مذهب حنفی تنها مذهب رسمی افغانستان است و دیگر ادیان و مذاهب در این کشور رسمیت ندارند.
در دولت پیشین افغانستان حنفی و تشیع دو مذهب رسمی افغانستان بودند و کتابهای آموزشی دانشگاهها و مدارس براساس متون این دو مذهب تدوین شده بود، اما طالبان تدریس متون مذهبی تشیع را منع کردند.
پیروان مذهب شیعه، که در دور نخست سلطه طالبان بر افغانستان (۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱) دستکم در دو مورد در بامیان و مزارشریف هدف کشتار دستهجمعی قرار گرفتند، در سه سال گذشته نیز با محدودیتها و فشارهای فزاینده مواجهاند. از یک سو داعش خراسان پیوسته به مراکز عبادی، آموزشی و اجتماعی آنان حمله میکنند و از سوی دیگر رژیم طالبان برای مناسک مذهبیشان محدودیت وضع میکند.
سلطه طالبان همچنین به تاریخ و قدمت یهودیان در افغانستان پایان داد. قدمت زندگی یهودیان در افغانستان به قرن هشتم برمیگردد و در آن زمان جمعیت بزرگی از یهودیان در شهرهای بلخ، هرات و کابل زندگی میکردند.
با تاسیس دولت اسرائیل در ۱۹۴۸، حدود پنج هزار یهودی افغانستان را ترک کردند و به اسرائیل رفتند. با وقوع جنگ داخلی در سال ۱۹۹۲ در افغانستان شماری بیشتری از یهودیان افغانستان را ترک کردند.
زبلون سیمینتوف، ۶۵ ساله و متولد هرات، آخرین یهودی افغان بود که از کنیسه یهودیان در کابل مراقبت میکرد. زبلون سیمینتوف در سال ۲۰۲۱ و با سلطه طالبان بر افغانستان از این کشور گریخت.
اکنون به جز چند کنیسه و یک قبرستان متعلق به یهودیان چیزی بیشتری از پیروان این دین در افغانستان باقی نمانده است.