دهها بازنشسته بابت آنچه آنها عدم پرداخت حقوق شان از سوی رژیم طالبان میخوانند، در کابل تظاهرات کردند.
معترضان کارمندان سابق حکومتهای گذشته اند که در رژیم طالبان و به دستور رهبر طالبان پرداخت حقوق بازنشستگی شان متوقف شده است.
این کارمندان که در برابر ساختمان اداره خرانه تقاعد (بازنشستگی) تجمع کرده بودند، گفتند که پس از ماهها درخواست و اعتراض، هیچ یک از مقام طالبان حاضر به پاسخگویی به درخواست آنها نشده است.
معترضان میگویند از زمان به قدرت رسیدن طالبان در سه سال گذشتنه، آنها حقوق بازنشستگی خود را دریافت نکردند. و انحلال نظام بازنشستگی به شدت به اقتصاد خانواده آنها آسیب رسانده است.
معترضان یک بار دیگر از مقامات طالبان خواستند که به درخواست شان بابت اجرایی شدن حقوق بازنشستگی توجه کنند.
بازنشستهها در ماه حدود ۷ هزار افغانی (معادل ۱۰۰ دالر) حقوق دریافت میکردند که تا قبل از تسلط طالبان در اگست ۲۰۲۱ به صورت سالانه و یا هر شش ماه یکبار به صورت نامنظم پرداخت میشد.
در افغانستان 148 هزار و 872 بازنشسته وجود دارد که حقوق شان ماهانه بالغ بر 12 و نیم میلیارد افغانی میشود. بیشترین بازنشستهها مربوط به بخش غیرنظامی میشوند، کارمندانی که سالهای سال بخشی از حقوق خود را دریافت نکرده و مطابق قانون افغانستان این پول برای حقوق بازنشستگی به بودیجه دولت واریز شده است.
در گذشته و مطابق قانون، کسانی که به ۶۵ سالگی میرسیدند یا سابقه ۴۰ سال خدمت داشته باشند بازنشسته میشوند.
چرا رژیم طالبان نظام بازنشستگی در افغانستان را منحل کرد؟
هبت الله آخوندزاده، رهبر طالبان در نخستین ماه امسال هجری شمسی دستور عدم کسر سهم بازنشستگی را به تمام ادارات نظامی و غیرنظامی حکومتی داد.
کارشناسان میگویند با توجه به اینکه جمعیت متوسط خانوار در افغانستان ۷ نفر است، این تصمیم یعنی رفاه عمومی حدود یک میلیون خانواده افراد بازنشسته به طور مستقیم به خطر افتاده است و رفاه عمومی آینده حدود ۳ میلیون افراد وابسته به کارمندان غیر نظامی دولت را به صورت غیرمستقیم تهدید میکند.
از نظر اقتصاددانان، صندوقهای بازنشستگی در کشورهای توسعهنیافته تاثیر زیادی در سلامت عمومی اقتصاد دارد. صندوق بازنشستگی که در ساختار بزرگتر از آن به عنوان «دولت رفاه» یاد میشود، هدفش تامین حداقل استانداردهای زندگی برای همه شهروندان یک کشور و شامل مواردی همانند آموزش عمومی، بهداشت و درمان عمومی، بازنشستگی بیکاری و مسکن است.
«غیر شرعی» خواندن پرداخت تقاعدی
در جامعه مدرن حضور بیمه را میتوان در همه بخشهای زندگی شاهد بود. از بیمه سفر گرفته تا کار و موتر، ولی به نظر میرسد که طالبان مبنای حذف خزانه تقاعد را مسائل مرتبط با «شریعت اسلامی» قرار داده است. هرچند طالبان رسماً دلیل این تصمیم را اعلام نکرده است، ولی برخی منابع گزارش داند که بحث شرعی نبودن پرداخت حقوق بازنشستگی در میان مقامهای طالبان از همان ابتدا مطرح بود. درباره این موضوع از دادگاه عالی هم توضیح خواسته بود.
در نهایت «مفتیهای طالبان» طرح پرداخت حقوق کارکنان بازنشسته دولتی را برای بررسی شرعی بودن به شورای وزیران فرستاد که در نهایت باید به توشیح رهبر طالبان در قندهار می رسید.