نیازی به چیدن صغرا و کبرای منطقی برای پاسخ به این سوال نیست. رُک و پوستکنده باید پاسخ داد که ایران مسئول این وضعیت است. نه تنها ایران بابت ندادن ویزا به زائران کربلا مسئول است بلکه از آنجا که ایران مبتکر، عامل و سازماندهنده مراسم اربعین به شکل امروزی آن است، بابت همه اتفاقات و نارساییهای این مراسم مسئول است.
قرنها است که شیفتگان مرقد امام حسین(ع) به شکل خودجوش و مردمی به زیارت کربلا مشرف شدهاند اما در دو دهه اخیر، این سنت پسندیده، شکل سفارشی و دولتی به خود گرفته و مشکلاتی را در برابر زوار غیرایرانی خلق کرده است.
از سوی دیگر، از آنجا که تبلیغات ایران برای حضور در مراسم اربعین فرامرزی است، این امر هم بر مسئولیت ایران در قبال ملیتهای همجوار افزوده است زیرا نمیتوان اربعین بینالمللی راه انداخت اما در برابر زائران کشورها مسئول نبود.
برادر مسئول ایرانی! تو که ظرفیتت محدود است، صلاحیتت محدود است و امکاناتت محدود است، چرا با تبلیغات گسترده و وسیع برای حضور در مراسم اربعین، توان تعقل و تدبر را از زائر افغانستانی میگیری؟
حال که این اتفاق افتاده است و هزاران زائر در مرز اسلامقلعه و یا در سایر مناطق افغانستان در بلاتکلیفی بسر میبرند، ایران در قسمت وظایف خود در قبال تکتک زائران مسئول است. به عبارتی، این وظیفه شرعی، قانونی و اخلاقی ایران است که نباید یک زائر از این سفر معنوی بازبماند.
البته از حق نباید گذشت که ایران خدماتی هم به زائران تاکنون ارائه کرده است که نادیده گرفتن آن از انصاف به دور است اما به قول عامیانه:
صد پیراهن پاره کن به نیکنامی
یک پیراهن پاره مکن به بدنامی
مسئولان و مدیران کاروانها! شما که مشکلات اداری و ضعف مدیریتی ایران را میدانید، چرا فقط به پول فکر میکنید و بیگدار به آب میزنید و هزاران زائر را سرگردان میکنید؟ آیا میدانید که اذیت و آزار زوار مرقد امام حسین(ع) عقوبت دارد؟
این شرایط خواهد گذشت اما خاطرات تلخ آن برای همیشه در ذهن مسافران این سفر معنوی باقی خواهد ماند.
محمد مرادی