بدنبال حمله مرگبار داعش خراسان به غیرنظامیان متعلق به قوم هزاره در ولایت دایکندی در مرکز افغانستان که باعث مرگ چهارده تن شد. ترس و وحشت از نفوس داعش خراسان در این منطقه فراگیر شده است.
دایکندی با ولایات بامیان، غور، غزنی، ارزگان و هلمند متصل است و ساکنان این ولایت عمدتا از قوم هزاره است، این نگرانی وجود دارد که با نفوذ داعش خراسان به این منطقه ولایات دیگر تحت تاثیر فضای امنیتی دایکندی قرار خواهد گرفت.
قبل از رویداد مرگبار روز پنجشنبه، نشانههای از حضور و حملات داعش خراسان در دایکندی منتشر نشده بود هر چند شماری از ساکنان این ولایت در طول بیست سال گذشته بارها از سوی طالبان به ویژه در مسیرهای منتهی به این ولایت کشته شدند.
شاهراه غور-دایکندی در سالهای گذشته همواره برای ساکنان دایکندی ناامن بوده است. شماری زیادی از ساکنان این ولایت در مناطق مختلف این شاهراه به ویژه در مسیر مرکز غور به ولسوالی لعل و سرجنگل از سوی طالبان به صورت وحشتناک کشته شدند.
در ماه جولای 2014 طالبان چهارده مسافر مینی بوس از جمله یک نوعروس، خواهر و مادرش و داماد را در منطقه بادگاه در 25 کیلومتری فیروکوه مرکز ولایت غور تیرباران کردند. طالبان مینیبوس حامل غیرنظامیان را متوقف و سرنشینان این موتر را براساس قومیت بررسی و تنها مسافران هزاره را تیرباران کردند.
اتفاقات از این دست در سالهای گذشته بارها در دایکندی و اطراف این ولایت برای هزارهها رخداده است. حال سوال اساسی اینجاست که پس از کشته شدن چهارده باشنده قریه قراودال آیا داعش در این منطقه نفوذ کرده است؟
حدود یک و نیم ماه پیش نیز در منطقه حایل میان قریه قراودال و پالوسنگ یک باشنده محل کشته و دو تن دیگر زخمی شدند.
قریهای خالی از مردان جوان و میانسال
قریه قراودال که چهارده مرد خود را در تیرباران داعش خراسان از دست داد، حالا هیچ جوان و مرد میانسالی ندارد، تنها پیرهمردانی در این قریه با جمعیت 25 خانوادهای باقی مانده اند که آنها به دلیل کهولت سن نتوانستند بودند این مردان را در پذیرایی از زائران کربلا همراهی کنند.
چهار مرد که در تیراندازی زخمی شدند، گفتند که افراد مسلح موترسایکلسوار که خود را طالبان معرفی کردند، آنها را در یک صف برای عکس گرفتن ایستاده کردند و سپس در حالی که دو تن انها مصروف فیلمبرداری و عکس گرفتن بودند، دو نفر دیگر شروع به تیراندازی از فاصله نزدیک کردند.
به گفته زخمیهای حادثه این مهاجمان بلافاصله توسط موترسایکلها محل رویداد را ترک کردند.
هر چند برخی باشندگان محل قبلا از حضور داعش با پرچمهای سیاه به مقامات محلی طالبان گزارش داده بودند، اما گفته میشود هیچ اقدامی برای تامین امنیت منطقه روی دست گرفته نشده و پس از این رویداد مرگبار خبری از توبیخ مقامات محلی نیز در دست نیست.
برخی منابع گفتند که افراد داعش خراسان از دستکم شش ماه بدینسو در برخی مناطق ولایت غور و نزدیک محل حادثه آزادانه فعالیت دارند. حتی باشندگان محل افراد این گروه را با پرچمهای سیاه شان سوار بر موترسایل دیدهاند.
اطلاعات حاکیست که افراد داعش در منطقه “مرغی” از توابع ولایت غور حضور چشمگیر دارند و به طور آزادانه فعالیت میکنند.
برخی اطلاعات حاکیست که داعش در این منطقه به سربازگیری روی آورده و با توجه به وضعیت بدی اقتصادی مردم، احتمال پیوستن افراد بیکار به این گروه تروریستی وجود دارد.
گزارشهای وجود دارد که داعش خراسان در ولایت غور و در مناطق که تازه در آنجا نفوذ پیدا کرده برای کشتن هزارهها جوایز هنگفت مالی در نظر گرفته است.
گفته شده که برای کشتن یک هزاره یا شیعه که فیلم و عکس آن موجود باشد داعش مبلغ 200 هزار افغانی معادل بیش از 2500 یور جایزه تعیین کرده است. یکی از دلایل که هفده مرد هزاره دایکندی را افراد داعش در منطقه للم جای، در یک صف ایستاده کردند و هنگام تیرانداز از قربانیان عکس و فیلم گرفتند، تهیه این سند برای گروه داعش خراسان برای دریافت جوایز مالی بوده است.
پیشنهاد ۲۰۰ هزار افغانی برای کشتن یک هزاره، با توجه به بیکاری گسترده در افغانستان برای خیلیها مبلغ وسوسه برانگیزی است.
گزارشهای وجود دارد که داعش خراسان از وضعیت اقتصادی حاکم در افغانستان به نفع خود استفاده میکند و این گروه تروریستی با توجه به امکانات هنگفت مالی که در اختیار دارد توانسته است در این راه موفق نیز باشد.
چی اتفاقی خواهد افتاد که پای داعش به ولایات مرکزی باز شود؟
ولایات مرکزی افغانستان که اغلب ساکنان آن هزاره و شیعیان هستند در طول دو دهه گذشته نسبتا از مناطق آرام افغانستان به حساب میآمد با توجه به هویت و ملیت یکدست این مناطق این امتیاز را ایجاد کرده بود که افراد غیر بومی به راحتی شناسایی و قدرت انجام هر نوع حملات و یا فعالیتهای تخریبی از آنها گرفته شود. اما با توجه به این مهم که در حال حاضر و در سه سال گذشته طالبان با هویت کاملا متفاوت و غیر بومی وارد این مناطق شدند حالا تشخیص داعش و طالب برای ساکنان این مناطق کاری سخت و دشواریست.
این را هم باید گفت که اخیرا داعش به طور گسترده در میان طالبان نفوذ کرده و در مناطق مختلف از هواداران و اعضای این گروه سربازگیری کرده است.
انتخاب ولایت غور بهعنوان یکی از مراکز تجمع داعش خراسان از نظر موقعیت جغرافیایی این ولایت برای این گروه تروریستی بسیار استراتژیک و با اهمیت است.در صورت که داعش خراسان بتواند در این ولایت جای پایش را محکم کند، نهتنها اینکه به جامعه هزاره و شیعیان در مناطق مرکزی دسترسی پیدا کرده میتواند، بلکه تهدیدی جدی برای مسیر شاهراه کابل-هرات از طریق “هزارهجات” محسوب میشود.
غور یک ولایت کوهستانی با مسیرهای صعبالعبور و با درامد کم اقتصادی این فرصت را برای داعش خراسان فراهم کرده است که از ساکنان رادیکال مذهبی که سابقه تضاد با هزارهها و شیعیان را دارد به نفع خود استفاده کند.
از جانب دیگر در بیش از سه سال گذشته نشان داده شده است که رژیم طالبان هیچ علاقهای برای تامین امنیت در مناطق مرکزی و هزارهنشین ندارد. این گروه رادیکال چنانچه در نخستین ماههای به قدرت رسیدن به رسمیت شناختن مذهب تشیع در قوانین افغانستان را باطل اعلام کرد. رهبر گروه دهها فرمان علیه منافع حقوقی و مدنی هزارهها و اهل تشیع صادر کرد.
حالا هزارهها و اهل تشیع افغانستان از یک طرف تحت حاکمیت رژیمی زندگی میکنند که علاوه بر اینکه حقوق مذهبی و مدنی آنها را به رسمیت نمیشناسد بلکه عملا در فتواها و کتب منتشر شده خود هزارهها و شیعیان “رافضی” میخواند و از جانب دیگر با دشمنی روبرو هستند که برای سر هر یک آنها جوایز هنگفت مالی تعیین کرده است.
محمد زرین