خبرگزاری پل: کمیسیون آزادی مذهبی امریکا با انتشار گزارش سالانهی خود در مورد آزادی مذاهب در جهان در سال ۲۰۲۳ هشدار داده که پیروان مذهب تشیع در افغانستان همچنان با آزار و اذیت و خشونتهای گسترده مواجهاند. این کمیسیون گفته که مداخله در حق عبادت پیروان تشیع در افغانستان بیشتر شده است.
در این گزارش که روز (چهارشنبه، ۱۲ ثور) منتشر شده، آمده است که در سال ۲۰۲۳ آزادی مذهب در افغانستان تحت حاکمیت طالبان رو به وخامت بوده است.
بر اساس این گزارش، طالبان به اجرای تفسیر سختگیرانه از “شریعت” ادامه دادند و آزادی مذهبی افرادی که تفسیر متفاوتی از اسلام دارند و آزادی اقلیتهای مذهبی را نقض کردند.
کمیسیون آزادی مذهبی امریکا گفته است که وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان مسئولیت اجرای این تفسیرهای سختگیرانه را به عهده دارد.
در گزارش کمیسیون آزادی مذهبی امریکا آمده است که در ماه فیبروری سال ۲۰۲۳، یک والی طالبان در بدخشان، با صدور نامهای، ازدواج بین مسلمانان شیعه و سنی را ممنوع کرد.
ممانعت از برگزاری مناسبتهای دینی و مذهبی
در گزارش کمیسیون آزادی مذهبی امریکا آمده است که طالبان علاوه براینکه، تدریس فقه جعفری را در افغانستان ممنوع کردند به دانشگاههای خصوصی نیز دستور داده که تمام کتابهای دینی که با فقه حنفی مطابقت ندارد را از میتود درسیشان حذف کنند.
کمیسیون آزادی مذهبی امریکا گفته است که طالبان روز ۲۱ اپریل سال ۲۰۲۳ را عید فطر اعلام کردند و به پولیس خود دستور دادند که مسلمانان شیعه را در ایستهای بازرسی و وسایط نقلیه، مجبور به افطار کنند. در این روز شیعیان افغانستان براساس دستورات مذهبیشان روزه داشتند.
این کمیسیون همچنین به محدودیتهای طالبان بر عزاداری شیعیان در مناسبت “محرم” و ممانعت شیعیان از تجلیل علنی عید قربان توسط طالبان، اشاره کرده است.
رژیم طالبان در دو سال گذشته همواره به درخواست شورای علمای شیعه افغانستان مبنی بر ملاقات با ملا هیبتالله آخندزاده، رهبر گروه جواب منفی داده است. اعضای این شورا گفتهاند که برای رسیدگی و بررسی به مشکلات ایجاد شده مذهبی خواهان ملاقات با رهبر طالبان هستند، اما نهادهای مربوطه به این درخواست همواره جواب رد دادهاند.
سازمانهای حقوق بشری نگران اند که فشار طالبان بر پیروان دیگر مذاهب به ویژه شیعیان در افغانستان باعث مهاجرت اجباری آنها به بیرون افغانستان شوند. مسالهای که زمینهساز غصب جایدادها و پاکسازی قومی و مذهبی در افغانستان را بدنبال خواهد داشت.
همایون پناهجوی افغان در سویدن میگوید که بیشتر بستگان و اقارب او ولایت غزنی را ترک کرده و به ایران و پاکستان مهاجر شدند.
این پناهجوی افغان که خداناباور و یک “آتئیسم” است میگوید که محدودیتهای مذهبی طالبان بر شیعیان در مناطق مختلف غزنی به ویژه در “سریقول پاتو” زادگاه او به حدی زیاد است که سال گذشته باشندگان محل از ترس مناسبتهای مذهبی خود را مخفیانه برگزار کردند.
در حال که رژیم طالبان مذهب تشیع در افغانستان را به رسمیت نمیشناسد و براساس گزارشها پیروان این مذهب را سرکوب میکند اما در مقابل به مکاتب، مدارس و آموزشگاههای سراسر افغانستان دستور داده شده است که برای ترویج مذهب حنفی تلاش شود. این رژیم تبلیغات مذهبی را شدت داده است.
همایون به خبرگزاری پل گفت که به دلیل خرافات منتشر شده از سوی طالبان در شبکههای اجتماعی و عدم عدالت دینی به “آتئیسم” رو آورده است.
او به خبرگزاری پل گفت: “قتلعام شیعیان بدست طالبان، جنایات طالبان که بر مبنای احکام شریعت صورت میگیرد من تصمیم گرفتم که از اسلام به خداناباوری روی بیاورم. این یعنی فاصله گرفتن از تمامی مصایب امروزه و نجات از جرندیات که طالبان میگویند.”
با اینحال، همایون نگران اعضای خانواده و بستگان خود در ولایت غزنی در مرکز افغانستان است، جایکه در سالهای گذشته شاهد خشونتهای گسترده مذهبی بوده است.
طالبان در ولایت غزنی در سالهای گذشته هزاران مسافر هزاره (شیعه) را در جادههای این ولایت از موتر پایین و تیرباران کردند. شماری این افراد از سوی طالبان به گروگانگرفته شده بودند.
در نهم نوامبر 2015 شکریه تبسم، دختر نوجوان زاده ولسوالی جاغوری ولایت غزنی و متعلق به قوم هزاره همراه با هفت عضو خانواده خود هنگامی که قصد سفر به پاکستان را داشت در ولایت زابل افغانستان از سوی طالبان سربریده شد. این حادثه جنبش تبسم را شکل داد که معترضان هزاره بزرگترین راهپیمایی تا دروازههای ارگ ریاست جمهوری سابق شکل دادند.
شیعیان در افغانستان نگران محدودیتهای بیشتر
کمیسیون آزادی مذهبی امریکا با استناد به گزارشهای نمایندگی سازمان ملل در افغانستان گفته است بین ماههای اکتوبر، نوامبر و دسامبر سال ۲۰۲۳ چندین روحانی شیعه در حملات هدفمند کشته شدند.
در گزارش این کمیسیون آمده است که افزایش حملات گروههای تروریستی از جمله شاخهی خراسان داعش، همچنان جان پیروان اقلیتهای مذهبی افغانستان و ثبات کلی این کشور را تهدید میکند.
بر اساس گزارش کمیسیون آزادی مذهبی امریکا، حملات داعش خراسان در سال ۲۰۲۳ بر اعضای طالبان متمرکز بود، اما این گروه جوامع شیعه از جمله هزارهها را نیز هدف قرار داده است.
در این گزارش از حملهی ماه اکتوبر سال ۲۰۲۳ بر نمازگزاران شیعه و هزاره در بغلان و کشته شدن ۱۷ نفر و انفجار ماه نوامبر در دشت برچی در غرب کابل (منطقه عمدتا شیعهنشین کابل) و کشته شدن هفت نفر به عنوان قربانیان حملات داعش خراسان علیه شیعهها و هزارهها یاد شده است.
کمیسیون آزادی مذهبی امریکا همچنین گفته است که طالبان محدودیتهای شدیدی بر ظاهر و پوشش هندوها، سیکها و مسیحیها وضع کردند. پیروان این ادیان از تجلیل مناسبتهای دینیشان منع شدند.
طالبان تا اکنون به این گزارش واکنش نشان ندادهاند، اما پیش از این همواره گزارشهای نهادهای بینالمللی در مورد نقض حقوقبشر، از جمله آزادی مذهبی را رد کردهاند و «پروپاگند» خواندهاند.
کمیسیون آزادی مذهبی امریکا همچنین به مجازات علنی افراد از سوی طالبان، بازداشت روزنامهنگاران، فعالان حقوق زن و اقلیتهای مذهبی اشاره کرده و گفته است که طالبان بدون روند قانونی، افراد را مجرم اعلام میکنند.
درخواست از دولت امریکا
این کمیسیون از دولت امریکا خواسته است که افغانستان تحت حاکمیت طالبان را بابت مشارکت در نقض مداوم و فاحش آزادی مذهبی در لیست “کشورهای مورد نگرانی خاص” قرار دهد و در برنامههای مهاجرتی خود به پیروان اقلیتهای مذهبی در معرض خطر اولویت دهد.
کمیسیون آزادی مذهبی امریکا همچنین از دولت آن کشور خواسته است که حفاظت از آزادی مذهب و عقیده را در تمام گفتوگوهای خود با طالبان شامل کند، به محکومیت آشکار و علنی جنایات مداوم و شدیدی که توسط طالبان و داعش خراسان انجام میشود ادامه دهد.
در همینحال این کمیسیون خواستار وضع تحریم علیه رهبران طالبان شده است، رهبران که به گفته کمیسیون آزادی مذهبی امریکا مرتکب نقض آزادی مذهبی هستند. این کمیسیون گفته که در ویزای «پی – ۲» یک بخش به اعضای گروههای مذهبی ایجاد کند که در معرض شدید آزار و اذیت طالبان هستند. (https://www.uscirf.gov/)