خبرگزاری پل – تازهترین گزارش بانک جهانی در مورد وضعیت افغانستان نشان میدهد که با کاهش ارزش پول افغانی و ناپایداری سیاسی، اقتصاد این کشور در حال فروپاشی است.
گزارش بانک جهانی روز دوشنبه(۲۹ دلو) منتشر شده و در این گزارش آمده است که اقتصاد افغانستان به دلیل انزوای مالی، عدم ثبات سیاسی و کمبود نیروی انسانی در وضعیت «بسیار» شکننده قرار دارد.
طبق این گزارش، با کاهش ارزش پول افغانی در برابر ارزهای خارجی، قیمت کالا و مواد خوراکی در بازارهای افغانستان چند برابر افزایش یافته است.
به گفتهی گزارش، با وجود رشد اقتصادی در سالهای ۲۰۲۴-۲۰۲۳، فقر و گرسنگی گسترده، بیکاری، منابع محدود و کاهش قدرت خرید مردم، میلیونها نفر را همچنان در وضعیت دشوار قرار داده است.
بربنیاد گزارش، در دسمبر ۲۰۲۴، قیمت مواد غذایی و کالا به دلیل کاهش ارزش افغانی افزایش یافت. ارزش افغانی برای سومین ماه متوالی سقوط کرد و بین نومبر ۲۰۲۴ تا جنوری ۲۰۲۵ ،۱۲ درصد کاهش یافت. نرخ مبادله در جنوری ۲۰۲۵ به ۷۴.۸ افغانی در برابر هر دالر رسید، در حالی که این رقم در اکتبر ۲۰۲۴ برابر با ۶۷.۱ افغانی بود.
افزایش ۱۱ درصدی جمعآوری مالیات
در گزارش بانک جهانی آمده است که میزان جمعآوری درآمدهای دولتی در سال ۲۰۲۴ نسبت به سال قبل ۱۱.۵ درصد افزایش یافته و ۲ درصد بالاتر از هدف تعیینشده در دوره دهماهه اول سال مالی بوده است و در عین حال، درآمدهای حکومت طالبان از سایر بخشها کاهش یافته که میتواند تاثیر منفی بر تامین مالی عمومی داشته باشد.
بر پایهی این گزارش، در سال ۲۰۲۴، واردات افغانستان ۴۰ درصد افزایش یافت که عمدتاً ناشی از افزایش واردات مواد غذایی، محصولات کیمیایی، مواد معدنی و تجهیزات حملونقل بود. در دسمبر ۲۰۲۴، کسری تجاری ۸ درصد افزایش یافت و به ۹۲۶ میلیون دالر رسید که عمدتاً به دلیل کاهش صادرات بوده است.
در این گزارش آمده است که در دسمبر ۲۰۲۴، صادرات افغانستان با کاهش ۱۹.۵ درصدی به ۱۹۱ میلیون دالر رسید. این افت ناشی از کاهش ۲۵ درصدی صادرات مواد غذایی و ۲۳ درصدی صادرات منسوجات بود که هر دو تحت تاثیر شرایط سخت زمستانی قرار گرفتند.
بانک جهانی در گزارش خود اعلام کرده است که ایران بزرگترین شریک تجاری افغانستان در سال ۲۰۲۴ بوده و ۳۰ درصد از کل واردات افغانستان از این کشور انجام شده است. امارات متحده عربی (۱۹ درصد)، پاکستان (۱۶ درصد) و چین (۷ درصد) از دیگر شرکای عمده اقتصادی افغانستان هستند.
این بانک هشدار داده است که به دلیل کاهش سریع کمکهای خارجی، انزوای اقتصادی و عدم اطمینان در سیاستهای مالی، اقتصاد افغانستان همچنان در وضعیت شکنندهای قرار دارد. کاهش کمکهای خارجی میتواند تقاضای کل را بیشتر تضعیف کرده و فشارهای اقتصادی را افزایش دهد.
بانک جهانی بر ضرورت اجرای اصلاحات اقتصادی، بهبود شفافیت مالی و ایجاد سیاستهای پایدار برای کاهش وابستگی افغانستان به واردات و کمکهای خارجی تاکید کرده است.
بانک مرکزی افغانستان برای مقابله با این کاهش، حدود ۱۰۰ میلیون دالر به بازار تزریق کرد، اما روند افت ارزش پول ملی همچنان ادامه دارد.
کاهش ارزش افغانی در پی تعلیق کمکهای ایالات متحده امریکا صورت گرفته است.
اختلافات داخلی طالبان؛ سراجالدین حقانی از یک ماه بدینسو در افغانستان نیست