خبرگزرای پل: 84 نهاد حقوق بشری با ارسال نامهای به مقامات جمهوری اسلامی ایران خواستار توقف فوری اعدام شهروندان افغانستان در ایران شدند، این نهادها میگویند که رقم اعدام افغانها در سال 2024 نسبت به یک سال قبل آن سه برابر افزایش یافته است.
این نهادها ضمن اظهار نگرانی از روند رو به رشد اعدام افغانها در ایران گفتهاند که جمهوری اسلامی برای اعدام تهیدستترین اقشار، بهحاشیهراندهشدگان و افرادی که قتل حکومتیشان هزینه سیاسی چندانی نداشته باشد، با دست گشاده عمل میکند.
از قول محمود امیریمقدم، مدیر سازمان حقوق بشر ایران نقل شده که “افغانستانیهای ساکن ایران از آسیبپذیرترین گروهها هستند و جمهوری اسلامی با تکیه بر گفتمان افغانستانیستیز و حذف هزینههای سیاسی، آنها را به کمهزینهترین قربانیان ماشین اعدام بدل کرده است.”
این نهادهای حقوق بشری میگویند که جمهوری اسلامی ایران در سالهای اخیر، دسترسی کنسولی را از متهمان افغانستانی دریغ داشته، دادرسیهای ناعادلانه بر پایه اعترافات اجباری و شکنجه انجام میدهد و از موج مهاجرستیزی برای توجیه و تسهیل این اعدامها بهره میگیرد.”
ایران در بین سه کشوری قرار دارد که بالاترین آمار اعدام را دارد. بارها نهادهای حقوق بشری از دولت ایران خواسته اند که به مجازات اعدام پایان دهند اما تهران به این درخواستها توجهی نکرده است.
84 نهاد حقوق بشری در حالی از افزایش اعدام افغانها در ایران اظهار نگرانی کردند که در یک سال اخیر تهران سیاست سختگیرانه در برابر مهاجران افغان اتخاذ کرده و صدها مهاجر افغان را به اجبار به افغانستان برگشتانده است.
مهاجران افغان در شبکههای اجتماعی ضمن انتقاد از برخورد ماموران پولیس این کشور گفتهاند که در هنگام روند اخراج ماموران پولیس با آنها برخورد خشونتآمیز داشتهاند.
آمار اعدام افغانها در ایران
به گزارش سازمان حقوق بشر ایران، از سال ۲۰۲۱ و همزمان با بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان، اعدام شهروندان افغانستان در ایران روندی صعودی داشته است.
به گزارش این نهاد در سال 2021 دستکم پنج افغان در ایران اعدام شدند در حالیکه این رقم در سال 2022 به 16 مورد رسید. همچنین در سال 2023 جمهوری اسلامی هشتاد شهروند افغانستان را اعدام کرد و رقم اعدام افغانها در پنج ماه نخست سال 2025 به 22 نفر رسیده است.
رسانهها ایران در باره آمار دقیق اعدام شدگان در این کشور چیزی نمیگویند و بسیاری کسانیکه در این کشور اعدام میشوند به طور مخفیانه به خاک سپرده میشوند.
نهادهای حقوق بشری میگویند که افغانهای محکوم به اعدام در ایران به وکیل مستقل و خمات کنسولی دسترسی ندارند.
در نامهای نهادهای حقوق بشری که به مقامات ایران ارسال شده از جامعه جهانی خواسته شده که برای توقف فوری اعدام افغانها در ایران وارد عمل شود.
نهادهای حقوق بشری گفتهاند که “موج مهاجرستیزی، بهویژه افغانستانیستیزی که حکومت برای انحراف افکار عمومی نسبت به سوءمدیریتهای اقتصادیاش به آن دامن زده، راه را برای هرچه کمتر کردن هزینه اعدام افغانستانیها باز میکند.”
پیشتر، دادگاه عالی رژیم طالبان اعلام کرد که یک هیئت قضایی را به تهران فرستاده و خواستار «احکام جاگزین بجای اعدام برای افغانهای محکوم» شده است.
همچنین این دادگاه خواستار دسترسی به لیست آنعده افغانهای شد که در ایران محکوم به اعدام هستند.
قوه قضائیه ایران جرم افغانهایی محکوم به عدام را «قتل، قاچاق مواد مخدر، تجاوز و مشارکت در محاربه» عنوان میکند. هر چند منابع مستقلی دسترسی به جزییات پروندههای متهمان در این کشور را ندارند.
سازمان حقوق بشر ایران: دستکم هشتاد شهروند افغانستان در ایران اعدام شدند