بدنبال اعلام موضع دفتر نخست وزیری طالبان و اظهارات سخنگوی این گروه در واکنش به اظهارات رییس جمهوری و وزیر خارجه ایران، امیر عبداللهیان، صدور اعلامیههای سیاسی از جانب طالبان را برای ایران ناکافی دانست.
امیر عبداللهیان، وزیر امور خارجه ایران، یک بار دیگر خواستار ورود تیم فنی این کشور به سد کجکی و بررسی مقدار این سد از نزدیک شد. او همزمان تاکید کرد که به اظهارات طالبان در مورد آب سد کجکی تردید دارد.
عبداللهیان در حساب توییتر خود نوشته است که ملاک میزان آب در بندهای افغانستان “بازدید فنی و عینی است و نه بیانیه سیاسی.”
او نوشته است: “در ماههای اخیر مکررا از ملامتقی سرپرست وزارت خارجه افغانستان خواستم طبق عهدنامه هیرمند، به تعهدات خودشان عمل کنند و امکان بازدید هیاتهای فنی و سنجش میزان آب را فراهم کنند، که نکردند.”
ایران پس از اظهارات رییس جمهوری این کشور، پای رصد آب از طریق ماهواره “خیام” را به میان آورده و گفته است که طبق رصد مسیر آب، انحرافاتی صورت گرفته است که آب کافی به ایران نرسد.
دفتر نخست وزیری طالبان دیروز و پس از اخطار رییس جمهوری ایران، اعلامیهای صادر کرد و از ایران خواست که با لحن مناسب “درخواست آب کند”، در این اعلامیه لحن ابراهیم رییسی نامناسب خوانده شده و گفته این گونه اظهارات در روابط دو کشور لطمه وارد میکند.
ابراهیم رییسی، اخطار داده است که اگر حقآبه ایران پرداخت نشود، طالبان حق گلایه نداشته باشند.
حاشیه مساله
از دیروز به اینسو که رییس جمهوری ایران مساله حقآبه را مطرح کرده و افغانستان را اخطار داده است، این مساله در میان طالبان و فرماندهان این گروه به گونههای مختلف واکنش برانگیز شده است.
جنرال مبین از فرماندهان طالبان که بیشتر در رسانههای اجتماعی فعال است، یک بشکه آب را به ایران تحفه داده است.
او یک بشکه زرد را از آب پرکرده و میگوید که ایران این بشکه آب را دریافت کند و به افغانستان حمله نکند، بشکه زرد یکی از وسایل جنگی طالبان در برابر نیروهای ناتو و نظامیان حکومتهای پیشین افغانستان است. طالبان میگویند که با بشکه زرد، واسکت انتحاری و موترسایکل ناتو را در افغانستان شکست داده است.
در همین حال، افراد طالبان، تصاویری زیادی از بشکههای زرد را همرسانی کردهاند. و برخی افراد این گروه عکس پروفایل خود در شبکه های اجتماعی را به بشکه زرد تغییر دادهاند.
کارشناسان چی میگویند؟
اغلب کارشناسان افغانستان میگویند که ایران در طول چهل سال گذشته، از مقدار حقآب که در معاهده 1351 تعیین شده بود، بیشتر دریافت کردهاست.
این کارشناسان میگویند جنگ در افغاتستان یکی از دلایل سرازیر شدن آبهای افغانستان به ایران بوده و هیچ طرفی درگیر در جنگ فرصت نیافتند که این مساله را مدیریت کند.
کارشناسان میگویند که در بیش از چهل سال گذشته در هر ثانیه 26 متر مکعب آب به ایران سرازیر میشد که این رقم بیش از دو میلیارد آب در سال میشود. تخمین زده شده است که ایران یک میلیارد و 500 میلیون متر مکعب آب اضافه در هر سال دریافت میکرد. قیمت متوسط هر متر مکعب آب در دنیا یک دالر است.
این کارشناسان به این باور هستند که ایران بابت استفاده از آب اضافه افغانستان، 75 میلیارد دالر بدهکار افغاستان است.