فرقی نمیکند زمینه ژنتیکی و خانوادگی سرطان سینه داشته باشیم یا نه؛ بهتر است معاینه سرطان سینه را به عنوان روتین ماهانه خود مراقبتی بعد از سن بلوغ در برنامه داشته باشید.
بررسی سلامت پستانها، فرآیندیست که بخشی از آن میتواند به صورت ماهانه و منظم توسط خودما انجام شود و هزینه یا زمان خاصی ندارد
در واقع خودآزمایی پستان یک روش غربالگری است که میتوانیم در خانه برای بررسی سینه انجام دهیم. این روش یک تکنیک مکمل برای معاینات شخصی است که توصیه میشود سالانه انجام شود.
چرا خودآزمایی سرطان سینه مهم است؟
علائم سرطان سینه
سرطان سینه در صورت تشخیص زودهنگام نشانهها به راحتی قابل کنترل خواهد بود. در واقع بیشتر زنانیکه در مراحل پیشرفته سرطان سینه متوجه بیماری میشوند، دچار پروسه سخت درمان هستند.
در صورت آگاهی و داشتن اطلاعات در مورد نشانههای اولیه، احتمالا میتوانیم ریسک بیماری را کم کرده و درمان آن را آسان کنیم.
ضرورت آشنایی با بدن
بدن آگاهی تمرینی است که با انواع ورزش و حرکات جسمانی بدست می آید، اما برای مراقبت ویژهتر از بدنمان، مثلا سلامت سینه، لازم است آگاهی و دانش بیشتری کسب کنیم.
علائم سرطان سینه میتواند در افراد مختلف فرق کند. برخی افراد اصلاً هیچ علایمی ندارند. پس با خودآزمایی پستان به صورت ماهانه، معاینات سالانه را نباید حذف کرد؛ با این حال، خودآزمایی پستان کمک میکند تا خودما با شکل، اندازه و بافت طبیعی سینههای خود آشنا شویم؛ این مهم است چون حتی اگر در مورد علایم دانش نداشته باشیم، با درک وضعیت طبیعی سینه، هر اتفاق غیر طبیعی را متوجه خواهیم شد.
برخی از علائم هشدار دهنده سرطان سینه
توده جدید در سینه یا زیر بغل.
ضخیم شدن یا تورم بخشی از سینه.
تحریک شدگی یا گودی/فرورفتگی پوست سینه.
سرخی یا پوسته پوسته شدن پوست در ناحیه نوک سینه یا سینه.
کشیدگی نوک پستان یا درد در ناحیه نوک پستان.
ترشحات غیرعادی از نوک سینه به غیر از شیر مادر، از جمله خون.
هر گونه تغییر در اندازه یا شکل سینه.
درد در هر ناحیه از سینه.
به خاطر داشته باشیم که این علائم ممکن است با سایر بیماری هایی که سرطان نیستند نیز رخ دهند.
خودآزمایی برای آگاهی از سرطان سینه
کافیست یک روز مشخص را در برنامه خود نشانی کنیم و هر ماه همان روز به این کار اختصاص دهیم.
بهترین زمان برای انجام، چند روز پس از پایان بیماری قاعدگی ماهانه است. چراکه تغییرات هورمونی میتواند در اندازه و احساس سینهها تأثیر بگذارد. بنابراین بهتر است وقتی سینهها در حالت عادی خود قرار دارند، معاینه را انجام دهیم.
زنانی که قاعدگی ندارد هم باید یک روز خاص را برای انجام امتحان انتخاب کنند، مانند روز اول هر ماه.
همچنین باید یک دفترچه یادداشت برای این کار اختصاص دهیم. این به ما کمک میکند هرگونه تغییراتی را که در سینههای خود مشاهده کرده ایم، ردیابی و نوشته کنیم. استمرار این کار مهم است و یادداشتبرداری منظم ذهن ما را برای عادتسازی هم آماده میکند.
چگونه میتوان خودآزمایی سرطان سینه را انجام داد؟
خودآزمایی پستان دو مرحله دیداری و لمسی دارد. در مرحله دیداری با دانستن علایم غیرعادی میتوانید آنها را در ظاهر سینه شناسایی کنید.
مرحله اول: مشاهده دقیق ظاهر پستان
با ایستادن در مقابل آینه در حالی که دستانتان در دو طرف بدن قرار دارد شروع کنید. بعد از نظر بصری سینههای خود را برای موارد زیر بازرسی کنید:
تغییر در اندازه، شکل یا تقارن
کمرنگ شدن نوک سینه
برعکس شدن نوک پستان به سمت داخل
جمع شدن و چروک شدن نقطهای در پوست
مشاهده تراکم نامتقارن در قسمت پایین سینه
اول این علائم را در همان حالتی که دستهایتان در دو طرف بدن قرار دارد بررسی کنید؛ سپس، بازوهایتان را بالای سر ببرید و در این حالت هم موارد را چک کنید. میتوانید این علایم ذکر شده را در دفتر یادداشت خود به صورت چک لیست داشته باشید و هر ماه در برابر آن تیک بزنید.
مرحله دوم: بررسی لمسی بافت پستان
با استفاده از نوک انگشتان، سینههای خود را یک بار در حالت دراز کشیده و یک بار زیر آب با دقت لمس کنید. آب و صابون در حمام به انگشتان شما اجازه می دهد تا به راحتی روی پوستتان حرکت کند و در صورت وجود توده، کیست یا هر بافت غیر عادی راحتتر لمس میشود.
با استفاده از فشارهای مختلف و صرف زمان، انگشتان خود را روی سینهها به صورت دورانی ماساژ دهید.
حرکت انگشتها را از نوک سینه شروع کرده و اول به سمت بالای سینه یعنی نزدیک استخوان ترقوه، بعد به سمت مرکز یعنی استخوان قفسه سینه و سپس به طرفین یعنی نزدیک زیر بغل ببرید. این کار را با قرار دادن یک بازو روی سر خود انجام دهید و با دست دیگر سینه خود را ماساژ دهید. در پایان، نوک سینه های خود را به آرامی فشار دهید تا ترشحات را بررسی کنید.
ریسک خودآزمایی سرطان سینه
خودآزمایی پستان هیچ ریسک پزشکیای ندارد؛ همچنین اگرچه پیدا کردن توده در سینه میتواند نگران کننده باشد، اما اکثریت تودهها سرطانی نیست.
مخصوصا اگر زود تشخیص داده شوند راحتتر هم درمان میشوند. پس از ترس خطر بد در بیخبری به سر نبریم و این غربالگری ساده را عادتسازی کنیم.
قدم بعد از خودآزمایی پستان
درمان سرطان سینه
اگر توده یا ناهنجاری پیدا کردید، نترسید. به یاد داشته باشید که اکثریت قریب به اتفاق ناهنجاریهای سینه غیرسرطانی است. پس با حفظ آرامش یک غربالگری دقیق زیر نظر پزشک انجام دهید.
در واقع علاوه بر سرطان، تودههای سینه میتوانند به دلایل زیر به وجود بیایند:
فیبروآدنوما (Fibroadenoma )که یک تومور عادی بافت پستان است.
بیماری فیبروکیستیک سینه (Fibrocystic disease of the breast ) که تجمع تودههای دردناک در سینه است که عادی بوده و خطرناک و کشنده نیست.
پاپیلومای اینتراداکتال (Intraductal Papilloma ) که یک تومور کوچک عادی است که در مجاری شیر ظاهر میشود.
نکروز چربی پستان (Breast fat necrosis) که به تودههای ایجاد شده توسط بافت چربی اشاره دارد که گاهی به صورت کبودی ظاهر میشود.
این که بیشتر تودهها یا علایم غیرعادی، نشانه سرطان سینه نیست، بدان معنا نیست که شما باید یک توده یا غیر طبیعی را نادیده بگیرید.
اگر تودهای پیدا کردید، حتما یک وقت معاینه از داکتربگیرید تا بررسیهای تخصصیتر انجام شود.