بیستمین دور از اجلاس سه روزه اسلو، روز 15 جون به کار خود پایان داد.
در این نشست سه روزه، نمایندهگانی از سازمانملل، پاکستان، قطر، امریکا، بریتانیا، هند و تعدادی از اعضای پارلمان ناروی شرکت کرده بودند.
حضور نمایندگان طالبان در این نشست خبرساز شد و اعتراضاتی هم در ناروی به ویژه در برابر وزارت خارجه این کشور صورت گرفت.
معترضان که تعداد آنها در کابل بودند و در یک مکان سربسته به حضور نمایندگان طالبان در نشست معترض بودند، کشور ناروی را به حمایت از گروههای تروریستی مانند طالبان متهم کرد.
شبکه مشارکت سیاسی زنان افغانستان با انتشار بیانیهای از اینکه سران طالبان در این نشست دعوت شدهاند انتقاد کرد و گفت درحالیکه گروه طالبان زنان افغانستان را از تمامی حقوق ابتدایی و انسانی محروم کردهاند، اما برخی کشورها مانند ناروی با پهن کردن فرش سرخ از ناقضان حقوق بشری استقبال میکنند.
در بیانیه آمده است، این سومینباریست که ناروی طالبان را به نشستهای بینالمللی دعوت و “به گونه آشکار از این گروه تروریستی حمایت میکند.”
نشست اسلو به دور از چشم رسانهها و پشت دروازههای بسته برگزار شد.
نتایج این نشست چیست؟
گفته شد که عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت خارجه طالبان، روحالله عمر، رئیس ارتباطات وزارت دفاع این گروه شمسالدین آخندزاده، مشاور وزارت داخله، شمسالرحمان، مترجم وزارت داخله طالبان به نمایندگی از گروه طالبان در نشست اسلو شرکت کردهاند.
روزنامه پاکستانی اکسپرس تربیون، ساعات پس از ختم اجلاس گزارش داد که اشتراککنندهگان نشست به اتفاق آرا از طالبان خواستند که به ممنوعیت آموزش دختران پایان دهند.
منابع از این اجلاس به اکسپرس تربیون گفتهاند که تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان از دیگر خواستهای شرکتکنندگان بود که با نمایندگان این گروه در میان گذاشته شد.
ظاهرا در اجلاس اسلو گفته شده است که طالبان به تعدات شان در قبال جامعهجهانی عمل کنند از جمله مبارزه با گروههای دهشتافگن و ریشه کن کردن پناهگاهای امن تروریستان در خاک افغانستان.
کارشناسان میگویند خواستههای که در اجلاس اسلو با نمایندگان طالبان در میان گذاشته شده، حرفهای تکراریست که قبلا از جایگاههای مهم مانند سازمانملل مطرح شده بود.
به گفته این کارشناسان کنفرانسها و اجلاسهای بینالمللی برای تحقق خواستههای شان راهکارهای متفاوتی جستجو کنند.
تنزل جایگاه و ناامیدی از گذشته
در این دور از اجلاس اسلو، هیئت شرکتکننده طالبان از سطح وزیر و رهبران ارشد که در سال ۲۰۲۲ در این اجلاس حضور داشتند، به سخنگو و مشاور تنزل یافت.
وزارت خارجه ناروی که میزبان این نشست است این بار از هیچیک از تصمیمگیرندگان طالبان دعوت نکرد و افراد حاضر در این نشست در حد پیامرسانبودند نه بیشتر از آن.
این وزارت سال گذشته برای هیئت بلندپایه طالبان هواپیمای اختصاصی فرستاد و از طالبان در مقام یک هیئت مشروع دیپلماتیک میزبانی کرد.
پارسال، آنیکن هویتلفت، وزیر خارجه ناروی، همراه با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، در مقابل رسانهها حضور یافتند و به پرسشهای خبرنگاران پاسخ دادند.
همچنین سال 2022 از فعالان حقوق بشر و فعالان سیاسی مستقل و سازمانهای بینالمللی ناظر بر اوضاع افغانستان برای شرکت در این اجلاس دعوت شده بود، اما امسال هیچیک از فعالان مدنی و فعالان سیاسی مستقل به این نشست دعوت نشدند.
به نظر میرسد که دلیل این تفاوتها و تنزل جایگاه، اعتراضاتیست که در همان سال در برابر وزارت خارجه ناروی صورت گرفت و معترضان دولت ناروی را به حمایت از گروههای تروریستی مانند طالبان متهم کردند.
هیئت طالبان در اجلاس اسلو در سال ۲۰۲۲ وعدههای فراوانی به شرکتکنندگان و بهویژه به وزارت خارجه ناروی داد، اما هیچیک از این وعدهها، بهویژه در عرصههای حقوق بشر، حقوق زنان، و آموزش و اشتغال زنان و دختران علاوه بر اینکه عملی نشد بلکه اعمال محدودیت شدت بیشتری هم گرفت.
حال برگزارکنندگان نشست اسلو با دعوت از سخنگویان وزارتهای خارجه و دفاع طالبان خواستند فقط پیامشان به سران گروه منتقل شوند، به نظر میرسد برگزارکنندگان این اجلاس دیگر امیدی برای بهبود اوضاع در افغانستان ندارند.
محمد زرین