براساس گزارش جدید شاخص جهانی شکاف جنسیتی، افغانستان برای سومین سال متوالی بدترین کشور برای زنان شناخته شده است.
محاسبهای که مجمع جهانی اقتصادی موسوم به ” World Economic Forum” بین 146 کشور در سال 2023 انجام داده، پنج کشور در قعر جدول قرار گرفته، ، پاکستان، ایران، الجزیره، چاد و افغانستان این پنج کشور بدترین کشورها برای زنان شناخته شدهاند.
افغانستان با امتیاز صفر درصدی، میانمار با ۴.۷ درصد، نایجریا با ۴.۱ درصد، ایران ۳.۱ درصد، لبنان ۲.۱ درصد و وانواتو با امتیاز ۰.۶ درصد داده در پایین فهرست قرار گرفتهاند.
گزارش به روز سهشنبه (30 جوزا) منتشر شد و وضعیت زنان براساس شاخصهای مشارکت، فرصتهای اقتصادی، پیشرفت تحصیلی، سلامت، بقا و توانمندسازی سیاسی بررسی شده است.
گروه طالبان پس از تسلط دوباره بر کشور در آگست ۲۰۲۱ بیش از ۵۰ فرمان محدودکننده علیه زنان و دختران افغانستان صادر کردهاند.
به تازگی ریچارد بنت گفته است یکی از نمونههای برجستهی تبعیض سیستماتیک که در حال حاضر زنان و دختران افغانستان با آن مواجهاند، صدور پیهم احکام، فرامین، اعلامیهها و دستورالعملهای محدودکننده است.
به گفته آقای بنت، فرامین طالبان دسترسی زنان به حقوق و آزادیهایشان را محدود کرده و برابری جنسیتی در جامعه از بین رفته است.
در گزارش مجمع جهانی اقتصادی، ده کشوری که افزون بر افغانستان در قعر جدول برابری جنسیتی اند، شامل کشورهایی چون جنوب صحرای افریقا، پاکستان و الجزایر است که تنها ۵ درصد از پستهای ارشد و تخصصی توسط زنان اشغال شدهاند.
در مقابل، ایسلند، ناروی، فینلند، نیوزیلند، سویدن، آلمان، نیکاراگوئه، نامیبیا و لیتوانیا، نُه کشور برتر جهان از لحاظ دستیافتن به برابری جنسیتی هستند.
با این حال، مجمع جهانی اقتصاد گفته که براساس شاخص جهانی شکاف جنسیتی سال ۲۰۲۳ تا اکنون هیچ کشوری به برابری کامل جنسیتی دست نیافته است.
یافتههای این نهاد نشان میدهد با سرعت فعلی، ۱۴۹ سال طول خواهد کشید که برابری جنسیتی در منطقهی جنوب آسیا بدست آید.
زیرا مطابق یافتههای گزارش کشورهای جنوب آسیا به ۶۳.۴ درصد برابری جنسیتی دست یافتهاند که دومین رتبهی پایین در میان هشت منطقهی جهان است.
براساس این گزارش، رشد برابری جنسیتی در کشورهای جنوب آسیا از سال ۲۰۰۶ میلادی تا اکنون، ۱.۱ درصد افزایش یافته است که بهباور مجمع جهانی اقتصاد، میتواند به افزایش امتیاز کشورهای پرجمعیتی چون هند، پاکستان و بنگلادیش ربط داشته باشد.
مجمع جهانی اقتصاد از سال ۲۰۰۶ میلادی، همهساله گزارش شاخص شکاف جنسیتی در جهان را منتشر میکند و وضعیت کشورها را از لحاظ دستیافتن به برابری جنسیتی بررسی میکند.
افغانستان در سالهای ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ میلادی نیز در قعر جدول شاخص جهانی شکاف جنسیتی قرار گرفته بود و بدترین کشور جهان از لحاظ برابری جنسیتی شناخته شده بود.
نابرابری فاحش جنسیتی بین مردان و زنان
مجمع جهانی اقتصادی میگوید در حالیکه حضور زنان در نقشهای مدیریتی نسبت به مردان در ۳۸ کشور حداقل یک درصد نسبت به سال گذشته افزایش یافته، مشارکت زنان در نقشهای حرفهای و فنی در۲۰ کشور نیز یک درصد افزایش داشته است.
نتایجی که از تحلیل دادههای تحقیق به دست آمده نشان میدهد که توانمندسازی سیاسی به عنوان شاخص دیگر سنجش برابری جنسیتی در بسیاری از کشورها بین زنان و مردان به صورت فاحشی نابرابر بوده است.
در این رتبهبندی کشورهایی مانند ایسلند با امتیاز برابری ۹۰.۱ درصد توانسته تا با ۱۳.۶ درصد از ناروی و ۶۹ درصد بالاتر از میانگین امتیاز جهانی پیشی بگیرد.
بدین ترتیب سایر کشورهایی که بیشترین امتیاز را در مشارکت سیاسی زنان نسبت به سال گذاشته داشتهاند نیوزیلند، فنلند، آلمان، نیکاراگوئه، بنگلادیش، موزامبیک، رواندا و کاستاریکا اند.