وزارت معادن و پترولیم طالبان از علاقهمندی دو تاجر ترکی در سرمایهگذاری به معادن افغانستان خبر داده است.
این دو سرمایهگذار با شهابالدین دلارو، سرپرست وزارت معادن و پترولیم طالبان دیدار کرده و از او خواستند که زمینه سرمایهگذاری در معادن نفتی افغانستان را برای آنها فراهم کند.
بیشتر میادین نقتی افغانستان در اختیار شرکتهای بزرگ چینی است و این شرکتها کار خود را در چندین منطقه از جمله میادین نفتی قشقری شروع کردهاند.
حالا سوال اساسی اینجاست که آیا سرمایهگذاران ترکی میتوانند با شرکتهای چین در افغانستان رقابت کنند و درحقیقت ترکها در افغانستان بدنبال چیست؟
بسیاری از کشورها پس از تسلط طالبان، روابط دیپلماتیک خود را با افغانستان قطع کردند، اما ترکیه تنها عضو پیمان ناتو است که حضور و تعامل گستردهای با طالبان دارد و در حقیقت تلاش انقره برای تامین روابط عمیقتر پس از اگست 2021 چند برابر شده است.
جهاد ارگینای، سفیر ترکیه در کابل به یک چهره کاریزماتیک در رسانههای نزدیک به طالبان تبدیل شده است. او در افتتاح فاز دوم سد برق آبی «کجکی» در ولایت هلمند شرکت کرد و گفت : “اگرچه سد کجکی سرمایهگذاری مهمی در روابط اقتصادی بین کشور ما و افغانستان است، اما روابط ما متنوعتر و عمیقتر است.”
ارگینای گفت که حجم تجارت بین ترکیه و افغانستان در شش ماهه نخست سال جاری 23 درصد افزایش یافته است.
الپر کسکن، از اعضای ارشد بنیاد کارنگی به صدای آمریکا گفته است باوجودی که ترکیه از سال 2001 تا زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال 2021 در چارچوب نیروهای تحت رهبری ناتو در افغانستان حضور داشت، اما در تمام این مدت تلاش کرد تا نیروهای ترکی به هیچ وجه در جنگ فعال علیه طالبان قرار نگیرند.
ترکیه میزبان امیرخان متقی وزیر خارجه طالبان برای گفتگوهای در سطح بالا در ماه اکتبر سال 2022 و در نشست «دیپلماسی آنتالیا» که توسط وزارت خارجه ترکیه در ماه مارچ سازماندهی شد، بوده است.
با این حال، ترکیه به طالبان توصیه کرده که یک دولت فراگیر تشکیل دهد و تحصیل دختران را تحت حاکمیت خود تضمین کند همچنین از ورود بیشتر پناهجویان افغان به این کشور جلوگیری کنند.
دولت ترکیه از زمان تسلط مجدد طالبان بر افغانستان، 5570 تن کمک بشردوستانه به افغانستان ارسال کرده است.
میراث مشترک
برخی کارشناسان به این باورند که تعامل ترکیه با افغانستان میراث مشترک مصطفی کمال اتاترک، بنیانگذار ترکیهای مدرن و امان الله خان، پادشاه افغانستان در دهه ۱۹۲۰ است.
الپر کسکن، یکی از اعضای ارشد بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی، به صدای امریکا گفته است: “این میراث مثبت در طول این سالها هرگز قطع نشده است.”
به گفته کسکن، این چیزیست که رژیم طالبان، در افغانستان نیز از آن آگاه است.
ترکیه پیش از پایان ضرب الاجل طالبان برای خروج نیروهای خارجی از افغانستان در ماه اگست ۲۰۲۱، نیروهای خود را از افغانستان خارج کرد.
به گفته وزارت دفاع ترکیه، یکی از آخرین مأموریتهای سربازان ترک در افغانستان، ارایه خدمات عملیاتی و امنیتی میدان هوایی کابل بود.
مقامات ارشد ترکیه بارها برای مدیریت میدان هوایی کابل علاقمندی نشان داده اند. ترکیه حتا پیش از مسلط شدن طالبان بر افغانستان گفته بود که میخواهد در تامین امنیت و مدیریت میدان هوایی کابل همکاری کند. اما طالبان گفته اند که به نیروهای خارجی اجازۀ حضور در افغانستان را نمیدهند.
با این حال، خبرگزاری رویترز در هفتم جولای به نقل از منابع آگاه از مذاکرات گفت که طالبان به واگذاری تمام عملیاتهای میدان هوایی به امارات متحده عرب نزدیک شده اند.
ترکیه به طور رسمی طالبان را به رسمیت نشناخته است و گفته شده که ترکیه نمیخواهد اولین کشوری باشد که این رژیم را به رسمیت بشناسد.
با این حال، برخی از تحلیلگران می گویند که ترکیه برای افزایش محبوبیت داخلی خود دیپلوماسی عمومی فعال در افغانستان دارد.
هارون ستاین، مدیر تحقیقات انستیتیوت پالیسی خارجی ترکیه میگوید: “انقره دوست دارد خود را به عنوان یک بازیگر جهانی ببیند، و بنابراین مشارکت بنیادها و دستگاههای آموزشی آن در افغانستان یک علامت سیاسی داخلی خوب است تا نشان دهد که سیاست خارجی فعالی دارد.”
با این حال، برخی از کارشناسان میگویند که سیاست خارجی ترکیه با افکار مردم این کشور همخوانی ندارد. افکاری که همواره قربانی سیاست خارجی این کشور شده است.