وزارت اقتصادی طالبان تایید کرده که در یک سال گذشته، مجوز فعالیت صدها سازمان امدادی فعال در افغانستان لغو شده است.
عبدالطیف نظری، معاون این وزارت به تلویزیون طلوع نیوز گفته است که رقم کل سازمانهایی که مجوز فعالیت آن لغو شده به 216 سازمان میرسد که چهار سازمان خارجی نیز مشمول این روند بودند.
او تایید کرد که مجوز فعالیت این سازمانها که همه آنها در حوزه کمک و امداد در بخشهای مختلف فعالیت میکردند در یک سال گذشته لغو شده است.
نظری عدم رعایت دستورهای طالبان را دلیل عمده لغو جواز فعالیت این موسسات و سازمانها خوانده است.
او به صراحت گفته است سازمانها و موسسات که از دستورات طالبان سرپیچی کنند، جواز فعالیت از آنها گرفته میشود همزمان او گفت که با تایید و یا انجام دستورات طالبان، این موسسات حق درخواست جواز مجدد دارند.
در اگست 2021 که طالبان به قدرت رسیدند، بیشتر افراد و شرکتها سرمایه خود را از افغانستان خارج کردند که همزمان با خروج سفارتهای کشورهای مختلف، رکود اقتصادی کشور را فرا گرفت و هزاران نفر شغل و کار خود را از دست دادند.
سیاست طالبان در برابر حق آموزش، تحصیل و کار زنان نیز یکی از عوامل مهم در گسترش این رکود در کشور شد و به شمار فقرا و افراد گرسنه در افغانستان همه روزه افزوده میشود.
با ممنوعیت آرایشگاههای زنانه از سوی طالبان عملا دستکم شش هزار زن خانهنشین شدند و به کاروان بیکاران و افراد نیازمند به کمکهای جامعهجهانی پیوستند.
در حالیکه هیچ چشماندازی روشنی در حوزه اقتصادی کشور وجود ندارد طالبان با ممنوعیت فعالیت موسسات و سازمانهای کمکرسان شرایط زندگی کردن در افغانستان را برای مردم بدتر کرده است.
حالا سوال اساسی اینجاست که شرایط مورد نظر طالبان در ادامه فعالیت موسسات و سازمانهای خیریه و امدادی چیست؟
هر چند طالبان هیچگاه به صورت شفاف و مشخص در این باره صحبت نکردهاند اما به نظر میرسد که در قدم اول برای سران این گروه به شدت افراطی نخست از همه تفکیک جنسیتی است عدم فعالیت زنان در موسسات داخلی و بینالمللی و پیشبرد امور کاری فقط با نیروی کار مردانه مهم است.
طالبان فقط در دو حوزه آنهم صحت و آموزش تا حدودی اجازه فعالیت برای زنان دادهاند اما بقیه بخشها کاملا از حضور زنان پاکسازی شده است حتی سران طالبان زنان کارمند سازمانملل را نیز خانهنشین کردهاند.
ظاهرا رعایت کامل پوشش مورد نظر طالبان از سوی کارمندان زن موسسات داخلی و خارجی نیز از مواردی خوانده شده که در برخی موسسات به لغو جواز فعالیت آنها منجر شده است اما بسیاری از موسسات امدادرسان اعلام کردند که با رعایت و تمکین از این فرمان طالبان، بازهم زنان این موسسات حق برگشت به محل کار خود را نیافتهاند.
برخی موسسات بینالمللی اما میگویند که به دلیل جلوگیری از نفوذ و مداخله طالبان در امور کاری این سازمانها، طالبان جواز فعالیت آنها را ملغا شده اعلام کردند.
بازرس ویژه آمریکا در امور بازسازی افغانستان یا سیگار، در اواخر ماه جون گزارشی در مورد دخالت طالبان در فعالیت سازمانهای امدادی منتشر کرد و مدعی شد که طالبان با تحت فشار قرار دادن این سازمانها از طریق ارعاب و حمله به کارکنان یا لغو مجوز فعالیت، در امور داخلی آنان مداخله میکنند.
سیگار اعلام کرد که طالبان بهطور گسترده تلاش میکنند تا در استخدام کارکنان این سازمانها و چگونگی توزیع کمکها سهم داشته باشند.
در این گزارش آمده که “طالبان با بازدیدهای بدون هماهنگی از دفتر نهادهای امدادرسان، درخواست اطلاعات در مورد فعالیتهای این نهادها، درخواست اسناد و مدارک قراردادهای منعقدشده بین سازمانهای بینالمللی و پیمانکاران، تقاضای مشارکت برای تصمیمگیری در مورد اجرای پروژهها و نوع استخدام افراد در این سازمانها، بهطور گسترده در روند فعالیت بشردوستانه در افغانستان دخالت میکنند.”
جان سوپکو، رئیس سیگار، دو هفته پیش در یک سخنرانی در کینگز کالج لندن، گفت گزارش مفصلی در مورد دخالتهای طالبان در امور بشردوستانه به کنگره آمریکا ارائه کرده است.
برخی سازمانها تایید کردند که برای توزیع کمکهای بشردوستانه برای افراد نیازمند برای فرماندهان محلی طالبان باج داده است. حتی برخی کشورها مانند کانادا برای اینکه موسسات همکار با این کشور به طالبان باج دهند، قانون خود را اخیرا تغییر داد.
طالبان از بسیاری از موسسات و سازمانهای امدادی خواسته اند که با پیمانکاران مورد تایید این گروه کار کنند.
مسایل دینی نیز در لغو جواز برخی سازمانها نقش دارد، مثلا جواز فعالیت کمیته سویدن برای افغانستان به دلیل قرآنسوزی در این کشور ملغا اعلام شد هرچند کمیته سویدن برای افغانستان اعلام کرد که این کمیته دولتی نیست و کمکهای آن از آدرس کمکهای غیر دولتی برای مردم نیازمند افغانستان توزیع میشود.
در حالیکه وضعیت معیشتی و اقتصادی مردم افغانستان هر روز بدتر میشود اما طالبان حرف خود را میزنند و میگویند که قانون اسلام و شریعت در مقایسه با شکم مردم برای این گروه در اولویت قرار دارد.