با نزدیک شدن به دو سالهگی برگشت طالبان به قدرت، اعتراضات در برابر گروه طالبان همچنان ادامه دارد.
پس از توافق دوحه و سپس به تاریخ ۲۴ اسد ۱۴۰۰ در پی فرار محمد اشرف غنی، رییس جمهور و فروپاشی ارتش، طالبان به قدرت برگشتند.
هر چند طالبان در دو سال گذشته بارها اعتراضات را “با خشونت تمام” سرکوب کردند و معترضان را بازداشت، شکنجه و زندانی کردند، با آنهم زنان معترض با تغییر رویکرد همچنان به اعتراض ادامه دادند.
در این مدت طالبان از موضع ضد حقوق بشری و سیاست زنستیزانه خود کوتاه نیامدند و به خواست سازمانملل و سازمانهای حقوق بشری هم اعتنایی نکردند.
آگاهان میگویند که دهن کجی طالبان به جامعهجهانی و سرپیچی از خواست شهروندان افغانستان و جامعهجهانی باعث شده است که افغانستان در “انزوای مطلق” قرار گیرد.
ادامه این وضعیت بیشتر به زندگی مردم عادی تاثیر گذاشته تا سران طالبان، مردم در حال فرار از افغانستان اند، کشوری که با فقر گسترده، بیکاری، محدودیتهای کمسابقه علیه زنان و دختران و آینده نامعلوم سیاسی و نظامی دستو پنجه نرم میکند.
با این حال، زنان همواره از معترضان اصلی این وضعیت بودند. زنان با تشکیل گروهها، انجمنها و جنبشها تلاش کردند جامعهجهانی را از آنچه در افغانستان میگذرد در جریان قرار دهند، هر چند در برخی موارد صدای این زنان شنیده نشده است.
در تازهترین اعتراضات، جنبش زنان عدالتخواه در یک حرکت اعتراضی گفتند که طالبان پس از معامله “شوم و ننگین” به قدرت رسیدند.
زنان معترض روز جمعه (۲۰ اسد) به آنچه آنها سیاستهای زنستیزانه و آپارتاید جنسیتی از سوی طالبان خوانند، در یک مکان سربسته اعتراض کردند.
معترضان میگویند در دو سال گذشته زنان از انسانیترین و اساسیترین حقوق خود محروماند و بساط ظلم و ستم در هر گوشه افغانستان پهن است.
اعضای این جنبش با انتشار بیانیهای گفتند: “از روزی که این گروه بر افغانستان حاکم شده است چیزی جز محدودسازی زنان، کشتار بیگناهان، کوچهای اجباری ساکنان بومی و غصب زمینهای آنان به گوش جهان نمیرسد.”
معترضان از عملکرد کشورها در قبال طالبان نیز انتقاد کرده و گفتند که جهان به شکل بیشرمانه و منفعل نظارهگر «تاختوتاز وحشیانه» این گروه است و تمام ادعاهای خود در مورد حمایت از حقوق بشر و حقوق زنان را فراموش کرده است.
در بیانیه آمده که تنها راه بیرون رفت از بحران کنونی، تشکیل حکومت قانونمند، همهشمول و پاسخگو به مردم و جهان در افغانستان است.
در همین حال، دیدبان حقوق بشر نیز گفته که سیاست سرکوب طالبان در برابر معترضان و زنان تشدید شده است.
دیدبان حقوق بشر روز پنجشنبه (۱۹ اسد) با انتشار بیانیهای گفت که طالبان از زمان تسلط بر افغانستان در ۱۵ آگست ۲۰۲۱، محدودیت بر حقوق زنان و دختران و رسانهها را شدت بخشیدهاند.
در بیانیه از فرشته عباسی، پژوهشگر امور افغانستان در دیدبان حقوق بشر نقل قول شده که: “مردم افغانستان در حاکمیت طالبان در یک کابوس حقوق بشری و بحران بشری بهسر میبرند.”
خانم عباسی میگوید که رهبری طالبان باید فورا قوانین و سیاستهای «ظالمانه»ی خود را لغو کند و جامعه بینالمللی باید این گروه را در قبال بحرانهای کنونی پاسخگو سازد.
بهگفته او، دولتهایی که با طالبان در تعامل هستند باید این گروه را تحت فشار قرار دهند تا فورا مسیر خود را تغییر دهد.
در بیانیه آمده است که افغانستان به یکی از بدترین بحرانهای بشری جهان تبدیل شده است و بیش از ۲۸ میلیون نفر، دو سوم جمعیت این کشور، نیاز فوری به کمکهای بشردوستانه دارند.
بهگفته دیدبان حقوق بشر، محدودیتهای وضع شده طالبان، بسیاری از مشاغل را ازبین برده و منجر به اخراج بسیاری از زنان از کار و ممنوعیت فعالیت آنان در سازمانهای بشردوستانه شده است.
در بیانیه آمده که با ممنوعیت کار زنان در نهادهای غیردولتی داخلی و بینالمللی در ۲۴ دسامبر ۲۰۲۲ به معیشت زنان آسیب جدی وارد شده است.
دیدبان حقوق بشر گفته است: “سیاستهای زنستیزانهی طالبان نشاندهنده بیتوجهی کامل به حقوق اولیه زنان است. سیاستها و محدودیتهای آنان نه تنها به زنانی که فعال و مدافع حقوق بشر هستند، بلکه به زنان که بهدنبال یک زندگی عادی هستند نیز آسیب رسانده است.”
در دو سال گذشته، خواست سازمانهای بینالمللی در لغو محدودیتها و موانع بر سر آموزش، تحصیل و کار دختران و زنان همواره از سوی طالبان نادیده گرفته شده است.
کارشناسان میگویند که دو دستگی کشورها در قبال گروه طالبان باعث ادامه وضعیت در افغانستان شده، به گفته این کارشناسان در حالی که اغلب کشورها مخالف گروه طالبان اند اما در مقابل برخی کشورها به حمایت از این گروه همچنان ادامه داده است.
این کارشناسان امریکا را در لیست حامی طالبان قرار داده و گفتهاند علاوه بر امضای توافقنامه دوحه که منجر به تحویلدهی قدرت در افغانستان به طالبان شد، در دو سال گذشته، کمکهای مالی ایالات متحده باعث دوام حاکمیت طالبان شده است.
بهتازگی اداره بازرس ویژه امریکا در امور بازسازی افغانستان یا سیگار در آخرین گزارش خود گفت که ایالات متحده از زمان تسلط طالبان بر افغانستان، بیش از ۲.۳۵ میلیارد دالر به این کشور کمک کرده است.
در پی نشر این گزارش، مایکل مککال، رییس کمیتهی روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا در بیانیهای گفته که این نفرتانگیز است که “پول مالیهدهندگان امریکا به جیب گروه تروریستیای مانند طالبان برود”.
طالبان تقریبا هر هفته از رسیدن بستههای چهل میلیون دالری پول نقد به کابل خبر میدهند، پولهای که هنوز شفافیت کامل در مصرف آن وجود ندارد.
خیلیها میگویند که طالبان برای استحکام پایههای حاکمیت شان از این پولها استفاده میکنند، پولهایی که اگر قطع شود، ممکن طالبان کنترول افغانستان را از دست دهند. کنترولی که در حال حاضر با توجه به بحرانی شدن جنگ اکراین و قدرت گرفتن چین و روسیه برای قدرتهای غرب به ویژه ایالات متحده امریکا، مهم و حیاتی است.