خبرگزاری پل – سازمان ملل متحد، نهادی که با شعار صلح و امنیت جهانی تأسیس شد، امروز به نهادی بیاثر و منفعل در برابر بحرانهای جهانی تبدیل شده است. این سازمان که قرار بود حافظ حقوق بشر و ثبات بینالمللی باشد، در برابر بحرانهایی چون جنگ اوکراین، جنایات اسرائیل در فلسطین، سلطه طالبان بر افغانستان و سایر فجایع انسانی، بیشتر تماشاگر بوده تا عامل تغییر.
یکی از مهمترین ضعفهای سازمان ملل، ساختار ناعادلانه شورای امنیت آن است. این شورا تحت سلطه پنج قدرت بزرگ (آمریکا، روسیه، چین، فرانسه و بریتانیا) قرار دارد که با حق وتوی خود، تصمیمات حیاتی را مطابق منافع ملیشان تغییر میدهند. این ساختار، عملاً امکان مداخله مؤثر در بحرانهای جهانی را از بین برده و سازمان ملل را به ابزاری برای سیاستهای قدرتهای بزرگ تبدیل کرده است.
در بحران افغانستان، سازمان ملل پس از سقوط دولت و تسلط طالبان، نتوانست اقدامات عملی مؤثری انجام دهد. نهتنها فشارهای دیپلماتیک کافی بر طالبان وارد نشد، بلکه کمکهای بشردوستانه نیز بدون کنترل مناسب، به دست این گروه افتاد و در نهایت، به جای کمک به مردم، به تحکیم قدرت طالبان منجر شد.
در فلسطین، دهههاست که قطعنامههای سازمان ملل علیه جنایات اسرائیل صادر میشود، اما این قطعنامهها هرگز ضمانت اجرایی نداشتهاند. اسرائیل با نقض آشکار قوانین بینالمللی، به سرکوب و کشتار فلسطینیان ادامه میدهد، درحالیکه سازمان ملل تنها به ابراز نگرانی و محکومیت بسنده میکند.
در جنگ روسیه و اوکراین نیز شاهد همین ضعف هستیم. سازمان ملل نه توانسته است جنگ را متوقف کند، نه به یک میانجی مؤثر تبدیل شود. شورای امنیت، به دلیل نفوذ روسیه، کاملاً فلج شده و اقداماتش به توصیههای غیرالزامآور محدود مانده است.
این وضعیت نشان میدهد که سازمان ملل، دیگر آن نهادی نیست که پس از جنگ جهانی دوم برای حفظ صلح تأسیس شد. امروز، این سازمان بیش از آنکه عامل صلح و امنیت باشد، به یک ناظر منفعل تبدیل شده که بیشتر تحت تأثیر منافع قدرتهای بزرگ عمل میکند تا اصولی که برای آن تأسیس شده است.
اگر اصلاحات ساختاری در سازمان ملل صورت نگیرد، این نهاد همچنان در مسیر بیاعتباری و ناکارآمدی بیشتر پیش خواهد رفت. زمان آن رسیده است که جهان، به جای تکیه بر این نهاد کماثر، به دنبال راهکارهای جدید و عادلانهتری برای مدیریت بحرانهای جهانی باشد.
بازرسی خانهبهخانه طالبان در کابل؛ ابزاری برای سرکوب و تبعیضهای قومی